Acil serviste akut apandisit düşünülen hastalarda klinik olasılık skorlarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE SOYTAŞ
Danışman: Özgür DİKME
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: AA, apendiksin inflamasyonu sonucu ortaya çıkan, sıklıkla karşılaşılan bir acil durum olarak tanımlanmaktadır. Akut karın ağrılarının yaygın nedenlerinden ve en sık acil cerrahi gerektiren durumlardan biridir. Bu nedenle yapılacak olan bu çalışmanın amacı ; acil servise karın ağrısı ile başvuran ve AA düşünülen erişkin hastalarda, AA ön tanısına yönelik üç farklı klinik olasılık testinin (Alvarado, RİPASA ve AİR) AA tanısını öngörmede duyarlılıkları arasındaki farkı araştırmak ve olasılık testlerinden hangisinin kullanımının kesin tanı için uygun olduğuna karar vermektir. Gereçler ve yöntem: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 1 Mart 2023 ile 1 Eylül 2023 tarihleri arasında toplam 6 aylık döneminde karın ağrısı ile başvuran, dışlama kriterlerini karşılamayan klinisyen tarafından ön tanıda AA düşünülen hastalar üzerinden yürütüldü. Prospektif, kesitsel ve tanımlayıcı olarak dizayn edilen bu çalışmada AA tanısını öngörmede klinik testlerinin var ise birbirine olan üstünlüğünün araştırması amaçlanmıştır. Bulgular: Çalışmaya 90 kadın (51.4%), 85 erkek (48.6%) olmak üzere toplam 175 hasta dahil edildi. AA (+) grup 50 (%28,6) hastadan ve AA (-) grup ise 125 (%71,4) hastadan oluştu. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 37.3 ± 14.6 idi. Başvuru şikayetlerinden bulantı ve kusma, iştahsızlık, fiziki muayene bulgularından sağ alt kadran ağrısı, sağ alt kadran migrasyonu, rovsing bulgusu ; yaşamsal bulgulardan kan basıncı, semptom süresi ve laboratuvar tetkiklerinden lökositüri gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi. AA öngörmede vital bulgulardan ateş, nabız, erkek cinsiyet oranı, fiziki muayene bulgularından sağ alt kadran hassasiyeti, defansı ve reboundu, cerahi konsültasyonun varlığı, laboratuvar parametrelerinden WBC, CPR, nötrofil yüzdesi, hematüri, çalışmaya dahil edilen skorlama sistemlerinden Alvarado, RIPASA ve AIR anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Tek değişkenli modelde AA öngörmede cinsiyet, vital bulgulardan nabız ve ateş, fiziki muayene bulgularından sağ alt kadran hassasiyeti, defans ve rebound, laboratuvar parametrelerinden WBC, CPR, nötrofil yüzdesi, hematüri, çalışmaya alınan skorlama sistemlerinin ( Alvarado, AIR,RIPASA) anlamlı etkinliği gözlendi. Çok değişkenli modelde AA grubu öngörmede ise cinsiyet, vital bulgulardan nabız, fiziki muayeneden sağ alt kadran hassasiyeti, skorlama sistemlerinden Alvarado`nun anlamlı etkinliği gözlendi. AA (+) ve AA (-) hastaların ayrımında ROC analizinde Alvarado skorunun anlamlı etkinliği gözlemlendi (AUC 0,871 (aralık 0,817-0,925)). Alvarado skoru 3 viii kesim değerinde AA (+) ve AA (-) hastaları ayırmada duyarlılık %87,3, PPD %55,8, özgüllük %68,3, NPD %92,1 bulundu. AA (+) ve AA (-) hastaların ayrımında ROC analizinde RIPASA skorunun anlamlı etkinliği gözlemlendi (AUC 0,854 (aralık 0,794- 0,913)). RIPASA skoru 7,5 kesim değerinde AA (+) ve AA (-) hastaları ayırmada duyarlılık %63,6, PPD %72,9, özgüllük %89,2, NPD %84,3 bulundu. AA (+) ve AA (-) hastaların ayrımında ROC analizinde AIR skorunun anlamlı etkinliği gözlemlendi (AUC 0,828 (aralık 0,760-0,895)). AIR skoru 5 kesim değerinde AA (+) ve AA (-) hastaları ayırmada duyarlılık %54,5, PPD %76,9, özgüllük %92,5, NPD %81,6 bulundu. Sonuç: Bu tez çalışması sonucunda acil servise karın ağrısı ile başvuran hastalarda AA ön tanısında klinik olasılık testlerinin tanıyı öngörme durumları araştırıldığında; Alvarado skoru %87,1 (kesim değeri 3 olarak alındığında %77,8), RIPASA skoru %85,4 (kesim değeri 7,5 alındığında %76,4) ve AIR skoru %82,8 (kesim değeri 5 olarak alındığında %73,5) oran ile AA tanısını öngördüğü ortaya koyuldu. AA tanısında Alvarado skoru %87,3 ile en yüksek duyarlılık ve %92.1 ile en yüksek NPD sahip olduğu, AIR skorunun ise %92,5 ile en yüksek özgüllük ve %76,9 ile en yüksek PPD sahip olduğu bulundu. Anahtar kelimeler: Acil servis, Apandisit, Alvarado, RIPASA, AIR