Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastaların erişkin bağışıklama bilgi düzeyinin ve davranışlarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET ZAHİD ÖNCÜ

Danışman: Murat ALTUNTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Tip 2 Diyabetes Mellitus (Tip 2 DM) toplumda gün geçtikçe görülme sıklığı artan, yeni gelişen tedavi yöntemleri ile bazı komplikasyonları geciktirilebilen, birliktelik gösterdiği hastalıkların tedavisi de oldukça önemli olan bir hastalıktır. Gelişen laboratuvar imkanları ile çeşitli hastalıklarda aşı üretimi kolaylaşmış ve daha çok insanın ulaşabileceği hale getirilmiştir. Diyabet hastalarının immun sistemi ve yara iyileşme mekanizmaları olumsuz etkilenmekte, aşılama bu yüzden diyabet hastalarında ayrı bir önem arz etmektedir. Mevcut bağışıklama programlarına ulaşmak için hastaların aşılama konusunda bilinçli ve istekli olması gerekmektedir. Ayrıca tedavi maliyetlerini de aşılama ile azaltmak mümkündür. Çalışmamızda diyabet hastalarında hepatit-B, influenza, tetanoz, zona ve pnömokok bağışıklaması farkındalığının saptanması, mevcut aşı bilgilerinin kaynağının öğrenilmesi ve bu doğrultuda ilgili çıkarımların oluşturulması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli, prospektif bir çalışma olarak planlanmıştır. Kesitsel, tanımlayıcı ve analitik nitelikte olan araştırmanın evrenini 01.04.2019-01.07.2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi(SBÜ) Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM) Diyabet Polikliniğine başvuran Tip 2 DM tanılı hastalar oluşturmuştur. Oluşturulan anket formu hastalara yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Örneklem büyüklüğü 2019 yılı nisan, mayıs, haziran aylarında SBÜ Bağcılar SUAM Diyabet Polikliniğine başvuran hastalar üzerinden 'basit rastgele örnekleme' yöntemiyle hesaplanmıştır. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 439 hastanın istatistiksel analizleri NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile yapılmıştır. İkili grupların karşılaştırmasında bağımsız t testi, nitel verilerin karşılaştırmalarında ki-kare testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızdaki 439 hastanın tanı süresi değerlendirildiğinde; %38,5'inin 0-5 yıl, %19'inin 6-10 yıl, %24'ünün 11-15 yıl ve %18'inin 16 yıldan uzun olduğu tespit edilmiştir. Hastaların 76'sında organ hasarı saptanmış olup 57 (%13.01) hasta ile en sık retinopati tespit edilmiştir. Hastaların 175'ine (%39,86) hipertansiyon, 164'üne (%37,36) ise hiperlipidemi eşlik etmektedir. Pnömokok aşısı farkındalığı olanlar 153 (%35,75) iken aşıyı yaptıran hasta sayısı 55'tir (%12,53). Grip aşısı farkındalığı olan 336 (%76,54) kişi iken, 108 (%24,60) kişi aşı yaptırmıştır. Bilgi kaynağı hekim olan hastaların pnömokok ve grip aşılarını yaptırmaları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Hepatit B aşısını duyan 179 (%40,77), aşıyı yaptıran 34 (%7,74) kişidir. Tetanoz aşısını 279 kişi bilmekte olup, 183 kişiye en az bir doz aşı yapılmasına karşın tetanoz aşısı olanların 101'nin (%55,49) son doz aşılaması üzerinden 11 yıldan fazla süre geçmiştir. Zona aşısını bilen 33 (%7,52) kişinin yalnızca 3'ü olmuştur. Çalışmamızda 243 (%55,35) kişi erişkin dönemde herhangi bir nedenle aşı olmuştur. Eğitim düzeyi ve hastalık süresi ile aşılama arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Sonuç: Çalışmamızda diyabet hastalarının erişkin bağışıklama oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Bilgi kaynağı hekim olduğunda aşı yaptırma oranının istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttığı bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Aşı, Erişkin Bağışıklama, Tip 2 Diyabet