Psöriazis hastalarında serum calreticulin düzeyinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUNAHAN İNAN

Danışman: Selda Pelin KARTAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Psoriasis; çevresel faktörler, genetik ve pro-inflamatuar sitokinlerin patogenezde rol oynadığı, çeşitli komorbiditelerin eşlik ettiği, multisistemik bir hastalıktır. ER stres deri hastalıkları dahil olmak üzere pek çok hastalıkta rolü tanımlanmış yeni bir mekanizmadır. Psoriasis patogenezinde de ER stresin rolü olduğu bildirilmiş fakat mekanizmalar netleşmemiştir. Calreticulin ER strese cevap olarak artar ve ER stresin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Aynı zamanda calreticulin eksikliği de ER stresi artırmaktadır. Calreticulinin hücresel apoptoz, IL-6, IL-12, IL-17, IL-23 gibi pro-inflamatuar sitokinlerin salıverilmesi, hücresel Ca²⁺ gradientinin düzenlenmesi gibi psoriasis patogenezinde de rolü olan mekanizmalar üzerinde etkisi vardır. Calreticulinin antijenik özellikleriyle; RA, JIA, SLE, vitiligo gibi otoimmün hastalıkların patogenezinde rol oynadığı bildirilmiştir. Ayrıca ER stres ve calreticulinin, psoriasiste sık görülen bir komorbidite olan MetS ile ilişkili olabileceğine dair çalışmalar mevcuttur. Çalışmamızda psoriasis hastalarında calreticulin seviyesi literatürde bilindiği kadarıyla ilk kez değerlendirilmiş olup, MetS ile psoriasisinin ortak patogenezine katkıda bulunmak, ER stres ve calreticulinin psoriasis patogenezinde rolü ve hastalık şiddetiyle ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.