Primer hiperparatiroidisi olan hastalarda endokanın kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkisi

SAADET ACAR

Primer hiperparatiroidisi olan hastalarda endokanın kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAADET ACAR

Danışman: İbrahim GÜNEY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Primer Hiperparatiroidi hastalarında artmış kardiyovasküler hastalık riski mevcuttur. Endokan, inflamasyon ve endotel disfonksiyonunun önemli bir biyobelirteçidir. Bu çalışmada primer hiperparatiroidi (PHPT) tanılı hastalarda endokan düzeyinin kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkisini araştırmayı planladık. Materyal ve Metod: Bu kesitsel çalışma 51 PHPT hastası (opere olmamış) ile 31 kontrol grubunu kapsamaktadır. PHPT tanısı konulan hastalardan ve kontrol grubundan endokan, hsCRP, hormon ve kolesterol paneli için serum örneği alınmıştır. Doppler Ultrasonografi (USG) cihazı ile karotis intima-media kalınlığı (KIMK) ölçümü yapılmıştır. Mobil-O-Graph NG (I.E.M GmbH Stolberg, Germany) arteriyograf cihazı ile hastaların Pulse Wave Velocity (PWV) ölçümü yapılmıştır. Bulgular: PHPT hastalarında kontrol grubuna göre serum endokan ve HsCRP düzeyleri anlamlı derecede yüksek tespit edildi (sırasıyla; p=0,001, p=0,033). KIMK ve PWV düzeyleri de PHPT kolunda kontrole göre anlamlı olarak daha yüksekti (sırayla; p<0,001, p<0,001). Endokan ile HsCRP düzeyi arasında istatistiksel anlamlı, pozitif yönlü, orta düzeyde korelasyon (rho=0,412, p=0,03), sistolik kan basıncı (SKB) ile istatistiksel olarak sınırda anlamlı, pozitif yönde, zayıf düzeyde korelasyon olduğu görüldü (rho=0,272, p=0,053). Yeni antropometrik ölçümlerden Lipid Akümülasyon Skoru (LAP) ve Visseral Adipozite İndeksi (VAI) skorlarının PHPT kolunda anlamlı yüksek olduğu (sırayla; p=0,023, p=0,01) ve endokan düzeyi ile pozitif yönlü, zayıf düzeyde korelasyon gösterdikleri tespit edildi (sırasıyla; rho=0,331, p=0,018; rho=0,279, p=0,048). Sonuç: Bu çalışmada, PHPT hastalarında serum endokan düzeyinin kontrol grubuna göre yüksek olduğu tespit edildi ve ayrıca endokan düzeyi ile HsCRP, SKB, LAP ve VAI skoru arasında pozitif korelasyon olduğu görüldü. Anahtar Kelimeler: Primer hiperparatiroidi, endokan, nabız dalga hızı, karotis intima media kalınlığı, high sensitive C-Reaktif Protein.