Prostat kanseri evrelemesinde multiparametrik prostat MR görüntülemesi ve galyum-68 PSMA PET-BT bulgularının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAN SİCİMLİ
Danışman: Selahattin BEDİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Prostat kanseri erkeklerde görülen en sık ikinci kanser olması nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bilinen görüntüleme yöntemlerinin hiçbiri kesin olarak prostat kanseri tanısını doğrulamamakta, kesin tanı yapılan biyopsiler sonucu histopatolojik olarak materyalin incelenmesi sonrası konulabilmektedir. Bu görüntüleme yöntemleri histopatolojik inceleme amaçlı yapılan biyopsilere kılavuzluk edebileceği gibi tanı sonrası uygulanacak tedaviler öncesi evreleme amaçlı da kullanılabilmektedir.Bu çalışmada multiparametrik prostat manyetik rezonans görüntülemesi (MpMRG) ve Galyum-68 PSMA PET-BT tetkiklerinin prostat kanseri tedavisi öncesi evrelemede lenf nodu tutulumu, tümör lokalizasyonu, prostat dışı lokal yayılım ve seminal vezikül invazyonu açısından farklı evreleme özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Haziran 2020 ile Kasım 2022 tarihleri arasında S.B.Ü. Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi üroloji kliniğine başvuran PSA yüksekliği nedeniyle transrektal ultrasonografi eşliğinde prostat biyopsisi uygulanması sonucu prostat kanseri tanısı alan, primer evrelemesi MpMRG ve Ga-68 PSMA PET-BT ile yapıldıktan sonra radikal prostatektomi ile tedavi edilen 54 hastanın verileri kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışmada ekstraprostatik yayılım açısından hem MpMRG hem de Ga-68 PSMA PET-BT'nin final patoloji bulguları ile anlamlı uyumu saptanmamıştır (p=0,444, p=0,484). Lenf nodu metastazının değerlendirilmesinde final patolojideki sağ pelvik lenf nodu tutulumu ile MpMRG arasında anlamlı (kappa = 0.460 /p= 0.001) uyum gözlenmiştir. Duyarlılık %50,0 ve özgüllük %96.0 olarak saptanmıştır. Final patolojideki sağ pelvik lenf nodu tutulumu ile Ga-68 PSMA PET-BT arasında anlamlı (kappa = 0.400 /p= 0.001) uyum gözlenmiştir. Duyarlılık %75,0 ve özgüllük %88.0 olarak saptanmıştır. Final patolojideki sol pelvik lenf nodu tutulumu ile MpMRG arasında anlamlı (kappa = 0.658 /p= 0.000) uyum gözlenmiştir. Duyarlılık %100 ve özgüllük %98,1 olarak saptanmıştır. Final patolojideki sol pelvik lenf nodu tutulumu ile Ga-68 PSMA PET-BT arasında anlamlı (kappa = 0.196 /p= 0.016) uyum gözlenmiştir. Duyarlılık %100 ve özgüllük %86,8 olarak saptanmıştır. Seminal vezikül invazyonunun değerlendirilmesinde patolojik inceleme ile MpMRG arasında anlamlı (kappa = 0.348 /p= 0.005) uyum gözlenmiş ve duyarlılık %33.3, özgüllük % 95.2 olarak saptanmıştır. Final Patoloji ile Ga-68 PSMA PET-BT arasında da anlamlı (kappa = 0.391 /p= 0.001) uyum gözlenmiştir. Duyarlılık %33.3, ve özgüllük %97.6 olarak saptanmıştır. Lezyon lokalizasyonunun değerlendirilmesinde final patolojideki lezyon tarafı ile MpMRG arasında anlamlı (kappa = 0.137 /p= 0.056) uyum gözlenmemiştir. Final patolojideki lezyon tarafı ile Ga-68 PSMA PET-BT arasında ise anlamlı (kappa = 0.163/p= 0.040) uyum gözlenmiştir. Cerrahi sınır pozitifliğinin olduğu grupta serum PSA düzeyleri, MpMRG'de saptanan indeks lezyon boyutu ve Ga-68 PSMA PET-BT SUV max değerleri anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p=0,005, p=0,002, p=0,015). Sonuç: MpMRG'nin histopatolojik tanı öncesi kullanımı dışında lokal evrelemede de önemli evreleme verileri sunabileceği açıktır. Ga-68 PSMA PET-BT de tedavi kararı öncesi özellikle uzak ve lokal metastaz odaklarını yüksek duyarlılık ve özgüllük ile göstermesi nedeniyle önemli bir evreleme tetkikidir. Prostat kanseri evrelemesinde kullanılan her iki yöntem de cerrahi öncesi evrelemede farklı özellikleri ile doğru tedavi ve operasyon şeklinin belirlenmesinde cerraha yol gösterici tetkiklerdir. Anahtar Kelimeler: Ga-68 PSMA PET-BT, Multiparametrik Prostat MR Görüntülemesi , Prostat Kanseri