Tubal ektopik gebelik metotreksat tedavisinde başarıyı öngörmede 1. 4. ve 7. gün β-HCG değerlerinin ve değişimlerinin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM ÖZBAŞ
Danışman: Meryem KURU PEKCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada amacımız tubal ektopik gebelik metotreksat tedavisinde başarıyı öngörmede 1. 4. Ve 7. Gün β-HCG değerlerinin ve değişimlerinin rolünü araştırmaktır. Gereç ve yöntem: 2020 Ocak-2022 Aralık tarihleri arasında hastanemizde tubal ektopik gebelik ön tanısı ile Metotreksat(MTX) tedavisi uygulanan hastalardan, bu tedavinin 7. Gününden sonra cerrahi olarak ektopik gebeliğin sonlandırılmasına ihtiyaç duyulan kadınlar başarısız tedavi (vaka grubu) grubunu, tedavi sonrası takibi sorunsuz ( cerrahiye ihtiyaç duymadan tek doz metotreksat tedavisi ile ektopik gebeliği sonlandırılan kadınlar) bir şekilde tamamlananlar başarılı tedavi (kontrol) grubunu oluşturmuştur. Hastaların 1. 4. Ve 7. Gün β-HCG değerleri, sosyo-demografik özellikleri (yaş, kilo, boy, VKİ, sigara kullanımı, gebelik sayısı, doğum sayısı, abortus ve küretaj sayısı, ektopik gebelik öyküsü, ağrı şikayeti, ultrasonografi (USG) ve fizik muayene bulgularına bakılmıştır. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Bireylerin %12.1'i (n=33) tek doz MTX tedavisinden fayda görmemiş ve cerrahi tedavi gereksinimi de olmadığından 2. doz MTX tedavisi uygulanmış ve hastaların %9.6'sında (n=26) 2. doz MTX tedavisi ile başarı sağlanmıştır. Hastaların %2.6'sında (n=7) ise 2. doz MTX tedavisi uygulanmasına rağmen tedavide başarı sağlanamamış ve cerrahiye gitmiştir. Bireylerin %18.7'sinde (n=51) operasyon yapıldığı tespit edilmiştir. Hastaların %71.7'sinde (n=195) tek doz MTX tedavisinin başarılı, %28.3'ünde (n=77) başarısız olduğu belirlenmiştir. 2. doz MTX tedavisinde toplam MTX tedavi başarısının %81.2 (n=221) oranına yükseldiği saptanmıştır. Tek doz MTX tedavi başarısına göre bireylerin 1. güne göre 4. gün β- HCG yüzde düşme değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (z=7.512, p<0.001). Tek doz MTX tedavisi başarılı olan bireylerin 1.güne göre 4. gün β-HCG azalış medyan değeri %17.92 (min=-92.75, max=110.0), tek doz MTX tedavisi başarısız olan bireylerin 1.güne göre 4. gün β-HCG artış medyan değeri %16.81 (min=-75.50, max=162.69)'dir. İki doz MTX tedavi başarısına göre bireylerin 4. güne göre 7. gün β-HCG düşme yüzde değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (z=5.823, p<0.001). İki doz MTX tedavisi başarılı olan bireylerin 4.güne göre 7. gün β-HCG azalış medyan değeri %31.67 (min=-99.68, max=91.81), iki doz MTX tedavisi başarısız olan bireylerin 4.güne göre 7. gün β-HCG artış medyan değeri %4.49 (min=-97.78, max=138.13) olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Ektopik gebelikte metotreksat tedavisi alan hastalarda 1.gün β-HCG değeri ne kadar düşükse tedavi başarı oranının da arttığı izlenmiştir. Ayrıca hem tek doz metotreksat tedavisi alan bireylerde hem 2. Doz metotreksat ihtiyacı olanlarda 1. Gün ve 4. Gün β-HCG değişim yüzleri ortalama %17 ve altında görülmüştür.4. gün ve 7. Gün β-HCG değişim yüzdelerine bakıldığında %35 görülmesi üzerine başarıyı öngörmede 1. Ve 4.gün β-HCG değişimleri daha anlamlı görülmüştür. Bu anlamda daha yaygın ve prospektif yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Ektopik gebelik, metotreksat, β-HCG