Tıbbi beslenme tedavisi uygulanan organik asidemili hastaların beslenme durumlarının saptanması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESMA UYGUR

Danışman: Elvan YILMAZ AKYÜZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı metilmalonik (MMA), propiyonik (PA) ve izovalerik asidemi (IVA) tanılı hastaların uzun dönemdeki beslenme durumlarını ve bu durumların üzerinde etkili olan faktörleri saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma 2010 yılı ve sonrasında doğan "MMA, PA ve IVA" tanısı alarak İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Beslenme ve Metabolizma Bilim Dalı tarafından takibe alınan tüm hastalar ile yapılmıştır. Hastaların sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, biyokimyasal parametreleri, besin tüketim kayıtları ve uygulanan tıbbi beslenme tedavilerine olan uyumları retrospektif olarak incelenip kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 38 hastanın %50'si MMA, %39,5'i PA ve %10,5'i IVA tanısına sahipti. MMA'lı hastaların %68,4'ü, PA'lı hastaların %86,7'si, IVA'lı hastaların %75'i erken tanı almıştır. MMA ve PA tanılı hastalarda IVA tanılı hastalara oranla büyüme geriliği daha fazla görülmüştür (p<0,05). Gelir düzeyi düşük olan ailelerde boy uzunluğu açısından gerilik saptanmıştır (p<0,05). Beslenme yetersizliği olan hastalarda perkütan endoskopik gastrostomi işlemi sonrasında boy uzunluğu ve vücut ağırlığı z-skor değerlerinde artış bulunmuştur (p<0,05). Hastaların protein alım değerleri arttıkça boy uzunluğu ve vücut ağırlığı z-skor değerlerinde artış saptanmıştır (p<0,05). Geç dönemde tanı alan hastaların protein toleransları daha fazladır (p<0,05). Metabolik dekompansasyon sıklığı ile boy uzunluğu ve vücut ağırlığı z-skor değerleri arasında negatif korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Hastaların yaşları ile birlikte protein toleranslarının arttığı ve beslenme durumlarının iyileştiği bulunmuştur. Metabolik durumu ve protein toleransına bağlı olarak hasta özelinde mümkün olan en yüksek düzeyde doğal protein alımı sağlanmalıdır. Organik asidemili hastalarda beslenme durumları üzerinde olumsuz etki gösteren faktörlerin tespiti ve müdahalesinin hastaların uzun dönemde sonuçları üzerinde olumlu etki gösterdiği düşünülmektedir.