Tip 1 diabetes mellitus hastalarında insülin direncinin araştırılması ve diyabetin kronik komplikasyonları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUKET DAĞGÖREN PEHLİVAN
Danışman: Yüksel ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tip 1 diabetes mellitus (T1DM) hastalarında insülin direnci varlığının ve sıklığının estimated glucose disposal rate (eGDR) formülü kullanılarak saptanması ve diyabetin makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyonlarla ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Materyal ve Metot: Çalışmamıza 1 Ocak 2022-30 Haziran 2022 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal EAH Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine başvuran T1DM tanılı 18 yaş üstü hastalar dahil edildi. Hastaların antropometrik, klinik ve biyokimyasal verileri kaydedilerek tanımlayıcı, kesitsel bir çalışma yapıldı. Hastalar diyabetik mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlar açısından tarandı. eGDR bel çevresi ve eGDR bel-kalça oranı formülü ile insülin direncini belirlemek amacıyla hipertansiyon, HbA1c, bel çevresi ve bel-kalça oranının kullanıldığı eGDR değerleri hesaplandı. eGDRbç ve eGDRbko düzeyleri ile mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlar arasındaki ilişki değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza 159 T1DM'li hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 34,14±11,48 yıl olup %52,22'si kadın, %47,8'i erkektir. Hastaların diyabet tanısı aldığı andan itibaren geçen süre ortalaması 11,53±8,88 bulunmuştur. MS prevalansı IDF kriterleri ile değerlendirildiğinde %22'dir. MS olan grupta eGDRbç değerleri ortalama 5,86±2,57 mg/kg.dk, eGDRbko ortalama 6,51±2,53 mg/kg.dk, olmayan grupta ise eGDRbç ortalama 8,1±1,53 mg/kg.dk, eGDRbko ortalama 8,29±1,71 mg/kg.dk iken gruplar arasındaki farklar istatiksel olarak anlamlı idi.(p<0.001, p<0,001) Diyabetik kronik komplikasyonları olan hastalarda olmayanlara kıyasla daha yüksek insülin direncini gösteren daha düşük eGDR seviyeleri gözlendi. (retinopati, nefropati, nöropati için (p< 0,001) mikrovasküler komplikasyonlar için p=0,002, makrovasküler komplikasyonlar için p =0,011) Sonuç: T1DM hastalarında insülin direnci ve metabolik sendrom varlığı diyabetin kronik komplikasyonları gelişimi için çok önemli risk faktörleridir. T1DM hastalarında günlük pratikte insülin direnci düzeyi eGDR yöntemi ile kolaylıkla belirlenebilir. Bu yöntem alternatif insülin direnci tayini yöntemleri ile karşılaştırıldığında rahat uygulanabilmektedir. Çalışmamızda eGDR yöntemi ile belirlenmiş insülin direnci düzeyi ile diyabetin kronik komplikasyonları arasında anlamlı bir ilişki olduğu görüldü. Bu yöntem kullanılarak T1DM hastalarında komplikasyon gelişiminin öngörülmesi ve insülin direncine yönelik ek tedavi yaklaşımları geliştirilebileceği düşünüldü. Anahtar Kelimeler: eGDR, insülin direnci, metabolik sendrom, Tip 1 diyabet