Serum demiri ve vitamin B12 eksikliği olan bireylerde çölyak hastalığı insidansı ve endoskopik fice tekniği ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVAL AKAY
Danışman: Harun AKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-amaç: Malabsorbsiyon ile karakterize çölyak hastalığı (ÇH) tanı konması zor bir hastalıktır. Nonspesifik bulgu ve belirtileri nedeniyle "buz dağının görünen kısmı" olarak değerlendirilen bu hastalığın tanı alması eşlik eden komorbid durumlar ve artmış malignite riski nedeniyle kritiktir. Hastalığın tanısının konmasında serolojik testlerle birlikte histopatolojik bulgular halen altın standart tanısal yöntemlerdir. Biz çalışmamızda vitamin B12 ve demir eksikliği birlikte bulunan hastalarda ÇH sıklığını araştırmayı ve bu hastalarda magnifiye endoskopi ve magnifiye FICE (Fujinon Intelligence Color Enhancement) yöntemlerinin tanısal katkı sağlayıp sağlamadığını araştırmayı hedefledik. Materyal-metod: Bu çalışmaya vitamin B12 ve demir eksikliği birlikte olan 50 hasta (10 erkek, 40 kadın) alınmıştır. Hastaların hepsinde doku transglutaminaz IgA (tTG IgA) ile serolojik tarama yapılmış ve ardından aynı endoskopist tarafından önce standart endoskopi, ardından magnifiye endoskopi ve magnifiye FICE yöntemleri ile duodenum 2. segmentleri değerlendirilmiştir. Dudenum, mide antrum ve korpus endoskopik biyopsileri alınmış ve biyopsiler aynı patolog tarafından değerlendirilmiştir. CeD tanısı alanlar Modifiye Marsh-Oberhuber kriterlerine göre sınıflandırılmıştır. Bulgular: Olguların 10'una (% 20) ÇH tanısı konmuştur. Tanı alan hastaların tümünde tTG IgA pozitifti ve biyopsi ile tanısı doğrulanmıştı. ÇH olan ve olmayan gruplar arasında hemoglobin, hematokrit, serum demiri, ferritin, vitamin B12 ve folik asit değerleri arasında farklılık görülmedi. ÇH tanısı alan hastaların sadece 3'ünde (%30) tipik çölyak semptomları görülmüştür. Standart beyaz ışık endoskopisi altında sadece 6 hastada (% 60) tipik endoskopik görünüm (erozyon, nodüler alanlar, mozaik ya da kadifemsi yapı, düzensizlik, taranmış mukozal görünüm) izlenmiştir. Bunun yanı sıra magnifiye FICE ile yapılan ayrıntılı endoskopik değerlendirme ile 10 hastanın tümünde (% 100) villüslerde parsiyel ya da total atrofi veya villüslerde düzensizlik gibi bulgulara rastlanmıştır. Sonuç: Standart beyaz ışık üst gastrointestinal sistem endoskopisi uygulamasına ek olarak magnifiye FICE kullanılması sayesinde duodenal mukozadaki değişiklikler daha detaylı şekilde ortaya çıkmakta ve normal olan duodenal mukozal görünümü olan bireylerde karşılaşılan yanlış negatif sonuçlar en aza indirilebilmektedir. ÇH geniş yelpazede bir hastalık olduğu atipik hastaların tipik ÇH'den daha büyük bir hasta grubuna sahip olduğu unutulmamalıdır. Bu yüzden ÇH polikliniklerimize başvuran hastalarda her zaman aklımızın köşesinde bulunması gereken bir ön tanı olmalıdır.