Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının sık görülen dermatolojik hastalıklar hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYDA TORUN
Danışman: Mustafa ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuruların artmasıyla birlikte, aile hekimlerinden beklenen tanı koyma ve yönetim becerileri de giderek önem kazanmaktadır. Dermatolojik yakınmalar, birinci basamakta sık karşılaşılan başvuru nedenleri arasında yer almakta ve bu hastalıkların etkin yönetimi aile hekimlerinin klinik yeterliliği ile doğrudan ilişkilidir. Bu çalışma, Ankara ilinde aile hekimliği uzmanlık eğitimi alan asistanların sık görülen dermatolojik hastalıklar konusundaki bilgi düzeylerini, klinik yaklaşımlarını ve uygulama davranışlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca asistanların kıdem yılı, eğitim aldıkları kurum ve dermatoloji eğitiminin yeterliliğine ilişkin algıları ile bilgi ve tutum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve olası eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi hedeflenmektedir Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, 11.03.2026 ile 12.04.2026 tarihleri arasında yürütülen tanımlayıcı nitelikte bir araştırmadır. Bu araştırmaya, Ankara'da aile hekimliği uzmanlık eğitimi veren üniversite ve eğitim araştırma hastanelerinde görevli 201 tam zamanlı ve sözleşmeli aile hekimliği asistanı gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik ve sık görülen dermatolojik hastalıklar ile ilgili bilgi düzeyini etkileyebilecek faktörleri içeren toplamda 36 sorudan ve 3 bölümden oluşan anketimizde, ilk bölümde katılımcıların sosyodemografik özellikleri ikinci bölümde öz değerlendirmeleri üçüncü bölümde ise bilgileri değerlendirildi. Araştırmamızda elde edilen bulgular değerlendirilirken SPSS 15.0 for Windows istatistik programı kullanıldı ve p<0.05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların dermatolojik hastalıklara ilişkin bilgi toplam puanı ortalaması 9,51±2,04, dermatoloji klinik tutum puanı ortalaması ise 13,23±5,61 olarak bulunmuştur. Bilgi puanı ile klinik tutum puanı arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,231; p=0,001). Cinsiyete göre kadınların bilgi puanı erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur (9,74±1,89 vs 8,78±2,30; p=0,009), buna karşılık erkeklerin klinik tutum puanı daha yüksek saptanmıştır (14,66±5,35 vs 12,76±5,62; p=0,038).Yaş grupları arasında bilgi puanı açısından fark bulunmazken (p=0,271), ≥30 yaş grubunda klinik tutum puanı daha yüksek bulunmuştur (p=0,001).Dermatoloji rotasyonu alanların bilgi puanı daha yüksek saptanmıştır (p<0,001). Çok değişkenli analizde dermatoloji rotasyonu alma bilgi puanını bağımsız olarak artıran bir faktör olarak belirlenmiştir (B=0,349; p=0,032), erkek cinsiyet ise bilgi puanını azaltan bağımsız değişken olarak bulunmuştur (B=-0,696; p=0,039). Tıp fakültesinde dermatoloji eğitimini yeterli bulanlarda klinik tutum puanı anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (16,86±5,03 vs 12,18±5,33; p<0,001). Benzer şekilde ek dermatoloji eğitimi alanlarda klinik tutum puanı daha yüksek saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda katılımcıların büyük çoğunluğunu kadınlar oluşturmakta ve örneklemin önemli bir kısmı 30 yaş ve üzerindedir. Dermatolojiye ilişkin bilgi düzeyi ile klinik tutum arasında zayıf ancak anlamlı bir pozitif ilişki saptanmıştır. Kadınların bilgi düzeyi daha yüksekken, erkeklerin klinik tutum puanları daha yüksek bulunmuştur. Dermatoloji rotasyonu (p<0,001). Çok değişkenli analizde klinik tutum puanını artıran bağımsız değişkenler; bilgi puanı (B=0,732; p<0,001), erkek cinsiyet (p=0,044), dermatoloji eğitimini yeterli bulma (B=4,217; p<0,001) ve ek eğitim alma (B=2,979; p=0,004) olarak belirlenmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%83,6) reçete yazarken kılavuz veya dijital kaynak kullandığını belirtmiştir. Bilgi düzeyini artıran bağımsız bir faktör olarak belirlenmiştir. Klinik tutumu artıran başlıca değişkenler ise bilgi düzeyi, erkek cinsiyet, dermatoloji eğitimini yeterli bulma ve ek eğitim alma olmuştur. Katılımcıların büyük çoğunluğunun klinik uygulamada kılavuz veya dijital kaynaklardan yararlanması dikkat çekmektedir. Bu bulgular, dermatoloji eğitiminde uygulamalı ve sürekli eğitimin güçlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.