Hekimlerin çocuklarda gıda takviyesikullanımına ilişkin bilgi düzeylerinin, tutum vedavranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞLA ÇİFTCİ
Danışman: Zehra Esra ÖNAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çocuklarda dengeli ve sağlıklı beslenme, büyüme ve gelişmelerini desteklemek için gerekli olan makro ve mikro besin ögelerinin alınmasını içerir. Ebeveynler artık çocuklarının beslenmesi konusunda daha bilinçlidirler ve doktorlardan gıda takviyeleri hakkında tavsiyeler alma eğilimindedirler. Çocuklar için özel beslenme ihtiyaçlarının ve nutrisyonel profillerinin değerlendirilmesi profesyonel sağlık gözetimi gerektirir. Doktorların gıda takviyeleri konusundaki bilgileri, tutum ve davranışları daha fazla araştırma gerektiren bir alandır ve çalışmamız ile literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız; kesitsel, tanımlayıcı, prospektif, anket çalışması olarak tasarlanmıştır. İstanbul ili içerisinde, anket çalışmamıza gönüllü olarak katılan pediatri hekimlerine ve aile hekimlerine, sosyal ağlar üzerinden anket çalışması yapılmıştır. Veri analizi SPSS 24 programı kullanılarak yapılmıştır ve istatiksel analizler için p<0,50 anlamlılık düzeyi karşılaştırılmıştır. Çalışmamız, SUAM Haydarpaşa Numune Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'nun 25.03.2024 tarihli HNEAH-KAEK 2024/47kararı ile uygulanmasının bilimsel ve etik açıdan uygun olduğu onayını almıştır. Bulgular: Araştırmaya 176 katılımcı katılmıştır. Katılımcıların %71'i kadın, %29'u erkektir. Katılımcıların %59,1'i pediatri, %40,9'u aile hekimliği branşlarında çalışmaktadırlar. Hekimlerin, çocuklarda gıda takviyesi kullanımına ilişkin bilgi ve verileri edindikleri kaynaklara bakıldığında; en sık olarak %75'inin tıbbi eğitim/seminer/konferans kaynaklarından bilgi edindikleri görülmüştür. Hekimlerin çocuk hastalarına gıda takviyesi önerip önermedikleri sorulduğunda; hekimler en sık olarak %39,8 oranında "Gıda takviyesi konusunda danışıldığında öneriyorum." şeklinde cevap vermişlerdir. Hekimlerin çocuk hastalarına gıda takviyesi önermeme nedenleri sorgulandığında; en sık %42 oranında "Faydası kesin kanıtlanmış gıda takviyesi olmadığını düşündüğüm için önermeyi doğru bulmuyorum." cevabını vermişlerdir. Cinsiyete göre (p=0,035) ve çalışılan branşa göre (p=0,009) bakıldığında; hekimlerin çocuklara gıda takviyelerini önermeme sebeplerinin karşılaştırılması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Hekimlerin çocuk hastalarına gıda takviyesi önerme nedenleri sorgulandığında; en sık %78,7 oranında "Vitamin/mineral eksikliği olduğu için" cevabını verdikleri görülmüştür. Aile hekimlerinin; hastalarında tedavide en sık kullandıkları gıda takviyeleri %91,6 oranında Demir, %83,3 oranında D vitamini; aile hekimlerinin; hastalarına takviye olarak en sık önerdikleri gıda takviyeleri %59,7 oranında Omega 3 yağ asidi/Balık yağı (DHA, EPA), %58,3 oranında C vitamini olarak görülmüştür. Pediatri hekimlerinin; hastalarında tedavide en sık kullandıkları gıda takviyeleri %96,1 oranında Demir, %94,2 oranında B12 vitamini olarak görülmüştür. Pediatri hekimlerinin; hastalarına takviye olarak en sık önerdikleri gıda takviyeleri ise %65,3 oranında Omega 3 yağ asidi/Balık yağı (DHA, EPA) ve %54,8 oranında C vitamini olarak görülmüştür. Sonuç: Çocuklarda gıda takviyesi kullanımı bu kadar yaygınken, pediatri hekimlerinin ve aile hekimlerinin de gıda takviyesi kullanımına yönelik tutumları ve önerileri hayati bir öneme sahiptir. Hekimlerin, gıda takviyesi kullanımı konusunda çocuklara rehberlik etmek için güncel klinik araştırmalara ve kanıtlara dayalı bir yaklaşım benimsemeleri önemlidir. Çocuk hastalarının yaşam tarzlarını, beslenme alışkanlıklarını, mevcut sağlık durumlarını ve ilaç etkileşimlerini dikkate alarak, gıda takviyesi önerirken dikkatli olmaları gerekmektedir. Hekimlerin kendi kullanım oranlarından bağımsız olarak, gıda takviyeleriyle ilgili tavsiyelerini kişiselleştirmeleri ve her çocuk için avantajlarını ve dezavantajlarını dengeli bir şekilde aktarmaları önemlidir. Anahtar Kelimeler: çocuklarda beslenme, gıda takviyesi