Çok oyunculu dijital oyunlar çerçevesinde kişilik özelliklerinin ve ego fonksiyonlarının profillenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EKİN EMİRAL

Danışman: Yıldız BİLGE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Oyuncuların kişilik ve benlikle ilgili özelliklerinin ve oyun dünyasındaki seçimlerinin gerçek dünyadaki karşılıklarını anlamanın önemi oyunların hayatımızdaki yerinin sürekli genişlemesiyle daha da görünür olmaya başlamıştır. Mevcut tez, oyuncuların ve oyuncu olmayanların özelliklerini kapsamlı ve karşılaştırmalı bir şekilde incelemektedir: Belli benlik işlevlerinde ve kişilik patolojilerinde çok oyunculu dijital oyun oyuncularının ve oyuncu olmayanların nasıl örüntüler gösterdiğinin anlaşılması, oyunculara ve oyuncu olmayanlara dair profillemelerin yapılması ve bu grupların ortaklaştıkları noktalarda da mevcut değişkenlerin kişilik psikopatolojileri açısından rollerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın ikincil hedefi ise çok oyunculu dijital oyunlar özelinde oyuncu türlerini ayrıştırmayı amaçlayan bir ölçeğin geliştirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen demografik bilgi formu ve oyuncu tipi ölçeğinin yanında Coolidge Eksen II Envanteri- Kısa Form, Bell Nesne İlişkileri ve Gerçeği Değerlendirme Envanteri (BORRTI), Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği ve Savunma Biçimleri Testi (SBT) kullanılmıştır. Verilerin analizinde açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, profil analizi, çok değişkenli ve tek değişkenli varyans ve kovaryans analizleri, hiyerarşik regresyon ve aracılık analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamında geliştirilen ölçek dört tip oyuncuyu ayırt edebilse de ölçeğin güçlendirilmesi önerilmektedir. Oyuncu ve oyuncu olmayanların kişilik bozuklukları, savunmalar ve duygu düzenleme değişkenlerinde farklı, nesne ilişkilerinde benzer profillere sahip oldukları; güvensiz bağlanmanın kişiliğe dair psikopatolojileri en çok açıklayan nesne ilişkileri faktörü olduğu bulunmuştur. Ayrıca duygu düzenlemede yaşanan güçlükler neredeyse bütün kişilik psikopatolojileri açısından yordayıcı olmuştur. Oyuncuların oyuncu olmayanlarla benzer benlik işlevleri gösterdiği; bazı benlik işlevlerinde daha yüksek işlevselliğe sahip oldukları görülmüştür. Sonuç: Bulgular duygu düzenlemenin ve immatür savunmaların beraber ele alınmasının ve bu alanlardaki başa çıkma becerilerinin daha işlevsel hale getirilmesinin kişilik bozuklukların şiddetini azaltabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Çok Oyunculu Çevrimiçi Oyun, Duygu Düzenleme, Kişilik Bozuklukları, Nesne İlişkileri, Savunma Mekanizmaları