Ailevi akdeniz ateşi olgularında vertebral kemik iliği yağ oranlarının manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi ve sağlıklı bireyler ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM ÜNAL
Danışman: İclal ERDEM TOSLAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF), tekrarlayan inflamatuvar ataklarla seyreden ve kronik subklinik inflamasyon ile karakterize bir hastalıktır. Kronik inflamasyonun kemik metabolizması üzerindeki etkileri bilinmekle birlikte, kemik iliği yağ kompozisyonu üzerindeki etkileri net değildir. Bu çalışmada, FMF hastalarında vertebral kemik iliği yağ içeriğinin manyetik rezonans görüntüleme (MRG) tabanlı proton dansite yağ fraksiyonu (PDFF) yöntemi ile kantitatif olarak değerlendirilmesi ve sağlıklı bireylerle karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya FMF tanılı 38 hasta ile osteoporoz açısından risk faktörü bulunmayan 32 sağlıklı kontrol dahil edildi. Tüm katılımcılara lomber MRG incelemesi uygulandı. Kemik iliği yağ içeriği, kimyasal kayma kodlama prensibine dayanan Dixon tabanlı çoklu eko gradient eko sekansları ile elde edilen PDFF haritaları üzerinden değerlendirildi. Ölçümler L1–L4 vertebra korpuslarında belirlenen ilgi alanlarından gerçekleştirildi. Demografik veriler, klinik özellikler, kolşisin kullanım süresi, atak öyküsü ve yaşam kalitesi skorları analiz edildi. Bulgular: FMF ve kontrol grupları arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Ortalama PDFF değerleri açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0,510). PDFF değerlerinin yaş ile pozitif yönde ilişkili olduğu belirlendi (p 0,05). QUALEFFO skorları ile PDFF arasında ilişki bulunmazken (p>0,05), FMFQoL toplam puanı ile PDFF arasında zayıf düzeyde negatif korelasyon saptandı (r=-0,332; p=0,045). Atak öyküsü bulunan hastalarda yaşam kalitesi skorlarının anlamlı olarak daha düşük olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç: FMF hastalarında vertebral kemik iliği yağ içeriği sağlıklı bireylerden farklı bulunmamıştır. Bu durum, kronik inflamasyonun kemik iliği kompozisyonu üzerindeki etkisinin tek yönlü olmadığını düşündürmektedir. PDFF değerlerinin yaş ile ilişkili olduğu, ancak klinik hastalık aktivitesini doğrudan yansıtmadığı görülmüştür. Bu bulgular, FMF'de kemik iliği değişimlerinin çok faktörlü ve kompleks bir süreç olduğunu göstermektedir.