MRG ile saptanan malignite için şüpheli bulguları olan (BI-RADS 4) lezyonlarda histopatolojik benignite oranı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDA NUR KORKMAZ
Danışman: Ferhat CÜCE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Meme Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) BIRADS 4 kategorizasyonda %2 ile %95 oranında geniş bir aralıkta malignite riski mevcuttur. Meme MRG kullanımın yaygınlaşması ile birlikte BIRADS 4 kategorizasyon ile yanlış pozitiflik oranları artmaktadır. Amacımız MRG'de BIRADS 4' de maligniteyi düşündürecek parametrelerin yanında benign sonuçları destekleyen parametre veya parametreleri araştırmaktır. Ayrıca, Mamografi (MG) ile Ultrasonografi (US) de BIRADS 4 subkategorizasyonlar (4A, 4B, 4C) gibi MRG BIRADS 4 için ileride oluşturulabilecek subkategorizasyon mimarisi için literatüre veri katkısında bulunmak istiyoruz. Gereç Yöntem: Meme MRG görüntülemelerinde BIRADS 4 kategoriye dahil edilen hastalar biyopsiye yönlendirildi. Biyopsi işlemi yapılanların histopatoloji sonuçları kaydedildi. Lezyonlar, kitle ve kitlesel olmayan kontrast tutulum alanı (KOKTA) şeklinde iki gruba ayrıldı. Kitleler; kontrastlanma kinetiği, difüzyon, şekil, kontur ve kontrastlanma paterni açısından değerlendirildi. Kontrastlanma kinetiği; tip 1, tip 2 ve tip 3 kontrastlanma kinetiği olarak alt parametrelere ayrıldı. Difüzyon parametresi ise kısıtlamayanlar ve difüzyon kısıtlılığı var olarak iki alt parametreye ayrıldı. Kontur ve şekil morfolojik özellikleri ise düzgün ve düzensiz olarak iki alt parametre incelendi. Kontrastlanma paterni; homojen heterojen, rim tarzı kontrastlanma ve kontrastlanmayan septalar 4 alt parametre şeklindeydi. KOKTA'lar; kontrastlanma kinetiği, difüzyon, dağılım ve kontrastlanma paterni açısından incelendi. Histopatolojik sonuçlar ile MRG parametreleri karşılaştırıldı. Kontrastlanma kinetiği ve difüzyon kitle ile aynı alt parametrelere sahipken dağılım parametresi fokal, lineer, segmental, bölgesel ve diffüz alt parametreleri olarak incelendi. Kontrastlanma paterni; homojen, heterojen, kümesel nodüler ve halkasal ring alt parametreleri olarak incelendi. Bulgular: Kitlelerde malign-benign ayırımında MRG parametrelerinden kontrastlanma kinetiği, difüzyon ve kontur özelliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (p<0.05). Benign ve yüksek riskli benign histopatoloji ayırımında ise MRG parametrelerinden sadece difüzyon ve kontur özelliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (p<0.05). Düzensiz konturun yüksek riskli benign sonuçlarda difüzyon kısıtlılığı gösterme eğiliminde, benign lezyonlarda difüzyon kısıtlamama eğiliminde olduğu tespit edildi (p=0.022). Regresyon analizi, kitlelerde kontrastlanma kinetiği ve difüzyonun, hastalarda malignite riskinin belirlenmesinde önemli birer belirleyici olduğunu gösterdi. Tip 3 kontrastlanma kinetiği olan kitleler Tip 1 olanlara göre 8,826 kat daha fazla maligndi (p=0,045). Difüzyon kısıtlılığı olan kitleler olmayanlara göre 19,202 kat daha fazla maligndi (p=0,005). Kitlelerin 3'lü (benign, yüksek riskli benign ve malign) histopatolojik tanısı ile difüzyon grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p<0,001). Difüzyon kısıtlılığı, tanısı benign olanlarda %40,48 (n:34), yüksek riskli benign olanlarda %66,67 (n:16) ve malign olanlarda %95 (n:19) oranında tespit edildi. KOKTA lezyonların analizinde, kontrast kinetiği ile ilgili istatistiksel olarak anlamlı veriler elde edildi (p0.001). KOKTA lezyonlarda, tip 2 kontrastlanma kinetiğinin benigniteyi, tip 3 kontrastlanma kinetiğinin ise maligniteyi işaret ettiği tespit edildi. KOKTA lezyonlarda kümesel nodüler ve homojen kontrastlanma paternlerinin benign göstergeler olduğu, halkasal ring ve heterojen paternlerin ise maligniteyi işaret ettiği tespit edildi. Difüzyon kısıtlılığına sahip KOKTA lezyonlar için yapılan analizlerde, tip 3 kontrastlanma kinetiği gösteren lezyonların maligniteyi işaret ettiği, homojen veya kümesel nodüler kontrastlanma paternine sahip lezyonların ise benign olduğu bulundu (p0.05). Ayrıca, KOKTA lezyonlar için yapılan regresyon analizi, tip 3 kontrastlanma kinetiğinin maligniteyi, tip 2 kontrastlanma kinetiğinin yüksek riskli benign lezyonları ve tip 1 kontrastlanma kinetiğinin ise benign lezyonları desteklediğini doğruladı. Sonuç: Çalışmamız, kitle lezyonlarda difüzyon ve kontrastlanma kinetiğinin maligniteyi belirlemede önemli parametreler olduğunu, KOKTA lezyonlarında ise kontrastlanma kinetiği ve kontrastlanma paterninin maligniteyi belirlemede önemli parametreler olduğunu ortaya koymaktadır. MRG BIRADS 4 kitle ve KOKTA lezyonlarının detaylı analizi ile doğru şekilde subkategorizasyonu tanının daha doğru planlanmasına yardımcı olacaktır.