Fibromiyalji sendromu'nda kinezyofobi ve kognitif fonksiyonların ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELÇİN ERGEZ LATIFOGLOU
Danışman: Şeniz AKÇAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Fibromiyalji Sendromu (FMS) tanılı hastalar ile sağlıklı kontrol bireyleri arasında kinezyofobinin şiddeti, sıklığı kognitif fonksiyonlar ve hayat kalitesi arasında fark olup olmadığını değerlendirmek ve FMS tanılı hastalarda kinezyofobinin kognitif fonksiyonlar, hastalık aktivitesi ve yaşam kalitesiyle ilişkisini araştırmak. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza son bir yıl içerisinde Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bozyaka Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran, ACR 2016 tanı kriterlerini karşılayan ve ilk defa tanı alan FMS hastaları ile kronik ağrılı kas iskelet hastalığı olmayan sağlıklı katılımcılar dahil edildi. Hastaların demografik verileri kaydedildikten sonra kinezyofobi şiddeti Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) ile, hastalık şiddeti Fibromiyalji Etki Anketi (FEA) ile, ağrı şiddeti vizüel analog skala (VAS) ile, yaşam kalitesi Kısa Form-36 (SF-36) mental komponent skoru (MCS) ve fiziksel komponent skoru (PCS) ile, kognitif fonksiyonlar Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOCA) ile, anksiyete ve depresyon varlığı Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) ile, fiziksel aktivite düzeyleri Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa (UFAA) ile değerlendirildi. Bulgular: Sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında FMS tanılı hastaların VKİ'leri daha yüksek, eğitim seviyesi daha düşük, yaşam kalitesi daha düşük, kinezyofobi seviyesi daha yüksek, anksiyete ve depresyon seviyeleri daha yüksek saptandı. Hasta ve kontrol bireyleri arasında fiziksel aktiviteleri, vitamin D seviyesi ve kognitif fonksiyonlar açısından fark saptanmadı. FMS tanılı hastaları yüksek ve düşük seviyede kinezyofobik olarak iki gruba ayırdığımızda, yüksek seviye kinezyofobik olan grupta MCS skoru daha düşük, HAD-depresyon skoru daha yüksek bulundu. TKÖ skorunun, fibromiyalji şiddeti, MCS, HAD anksiyete ve depresyon skorları ile zayıf korele, PCS ile orta şiddette korele olduğu saptandı. Hastalık şiddeti ve MOCA skorları yüksek düzey kinezyofobi varlığı açısından ayırıcı kapasiteye sahip değildi. Multiple lineer ve lojistik regresyon analizlerinde TKÖ skorunun ve yüksek düzey kinezyofobi varlığının üzerinde yaş, VKİ, ağrı şiddeti, hastalık şiddeti, MOCA, vitamin D düzeyi, HAD anksiyete ve HAD depresyon skorlarının hiçbirinin prediktif rolü saptanmadı. Sonuç: FMS tanılı hastalarda yüksek düzey kinezyofobi sağlıklı kişilerden daha sık görülmekte ve hastalıkla şiddeti, mental ve fiziksel sağlık durumu ile ilişkilidir. Bu nedenle FMS tanısı alan hastalarda kinezyofobi varlığının değerlendirilmesi, egzersiz önerilerine uyumun ve hastalığın takibi açısından yön gösterici bir parametre olabilir. Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji Sendromu, Kinezyofobi, Kognitif fonksiyon, Yaşam Kalitesi