Bipolar bozukluk tanılı kadınlarda perinatal dönemde epizod riski ve ilişkili faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA BEYHEKİM SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEYLA YILDIZ
Danışman: İkbal İNANLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Bu çalışmada psikiyatri kliniğine başvurmuş Bipolar Bozukluk (BB) tanısı almış kadın hastalarda perinatal dönemde (gebelik ve doğum sonrası) duygudurum epizodu geçirme riski ve bu riskle ilişkili klinik faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmaya 2024 yılı Ağustos-Aralık ayları arasında kliniğimize başvuran, en az bir gebelik geçirmiş ve DSM-5 kriterlerine göre BB tanısı almış, 262 kadın hasta dahil edildi. Hastalara Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği uygulanarak ötimik hastalarla çalışmaya devam edildi. Sosyodemografik verilerin ve hastalığa ait klinik özelliklerin elde edilmesi amacıyla Sosyodemografik Veri Formu uygulandı. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 262 kadından 195'inin (%74,4) en az bir perinatal dönemde duygudurum epizodu geçirdiği, hastalık başlangıç yaşlarının daha erken olduğu, daha fazla sayıda depresif epizodlarının ve intihar girişimlerinin olduğu bulundu. 195 hastanın 506 gebeliğinin yaklaşık %50'sinde perinatal dönemde epizod yaşandığı, bunların yaklaşık %75'inin ilaçla ve yaklaşık %40'ının hastanede yatarak tedavi gördüğü belirlendi. Kürtajla sonuçlanan gebeliklerinin %30'unda ve abortusla sonuçlanan gebeliklerinin %20'sinde epizod geliştiği, canlı doğumla sonuçlanan 398 gebeliğin ise %22,4'ünde gebelikte, %47,5'inde postpartum dönemde epizod yaşandığı bulundu. Gebelik öncesi son 6 ayda ilaç kullanımı ve gebelik öncesi son epizodla ile gebelik arasındaki sürenin kısalığının gebelikte epizod geçirme ile ilişkili olduğu belirlendi. Gebelikte ilaç kullanımı ve gebelikte epizod geçirmenin doğum sonrası epizod ile ilişkili olduğu belirlendi. Sonuç: Bipolar Bozukluk tanılı kadınlarda perinatal dönem, özellikle doğum sonrası ilk haftalar, epizod gelişimi açısından yüksek riskli bir dönemdir. Bu çalışma hastalık başlangıç yaşı ve depresif epizotların perinatal dönemde epizod görülmesi ve gebelik döneminde epizod geçirmenin doğum sonrası epizod görülmesi ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Perinatal dönemde epizod riskini artıran faktörlerin tanımlanması ve gebe hastaların takibinde bu faktörlerin gözönünde bulundurulması önemlidir. Ayrıca psikoeğitim ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi kadınlar açısından farklı birçok etkenin rol aldığı perinatal süreçlerin daha kolay atlatılmasına yardımcı olabilir. Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Perinatal Dönem, Gebelik, Doğum Sonrası, Epizod Riski