Acil kontraseptif yöntemlerin 15-49 yaş kadınlar tarafından bilinme ve uygulanma durumu ile ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MISTAN ARSLANCAN

Danışman: Hüseyin ÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmamızda 15-49 yaş grubu tüm üreme çağı kadınlarda Acil Kontraseptif Yöntemlerin bilinme uygulanma durumunun istenmeyen gebelik istemli istemsiz düşük ile ilişkisi araştırıldı. Araştırmanın yapıldığı Aile Sağlığı Merkezinin Acil Kontraseptif Yöntem kullanımındaki yeri ve hedefi saptanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma İstanbul Kartal 1 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'nde bulunan 012, 013, 014, 015, 016 No'lu birimlerde yürütüldü. Örneklem bilinen evrende bilinmeyen prevelansta %95 güven aralığı, %5 hata payı ve %10 veri kaybı göz önüne alınarak 392 kişi olarak belirlenmiştir. Bu birimlere kayıtlı 15-49 üreme çağındaki 407 kadın birey çalışmaya alındı. Veriler çalışmacılar tarafından oluşturulan bir anket formuyla toplandı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 34,4±7,7 yıl idi. Katılımcıların % 41,6 (n=170)'si 8 yıl ve altı eğitime sahipti. Katılımcıların %65,4(n=266)'ü herhangi bir gebelikten korunma yöntemi kullanmaktaydı. İstenmeyen gebelik öyküsü olan kadın oranı %17,3(n=59)'tür. İstemsiz gebelik öyküsü olan kadınların %95,7(n=44)'si korunmasız bir cinsel ilişki sonrasında gebe kalmıştır. Ertesi gün hapı terimini duyanların %62,1(n=113)'i bu yöntemin nasıl kullanılacağını bilmektedir. Çalışmaya katılanların %11,3(n=46)'ü daha önce en az bir defa acil gebelikten korunma yöntemi kullanmıştır. Gebelik sayısı arttıkça yöntem kullananların oranı anlamlı olarak artmaktadır. AGKY kullanıcıların büyük çoğunlunun bu yöntemi sağlık personelinden duydukları (ASM: %32,6; Kadın Doğum Hekimi: %23,9) (χ=15,860; p=0,003) saptandı. AGKY başarısızlıkları ele alındığında en sık karşılaşılan durum geri çekme yönteminin başarısızlığı (%55,9; n=19)'dır. Yöntem kullanımına karşın gebe kalanların oranı %10,9(n=5)'dur. Katılımcılar yöntemi Eczaneden(%87,0; n=40), ASM'den %13,0(n=6), temin ettiğini belirtmiştir. Katılımcıların %27,5 (n=112)'i AGKY'ni bundan sonra kullanacağını belirtmiştir. Sonuç: Katılımcılarımızda istenmeyen gebelik oranları ile AGKY kullanımı arasında anlamlı bir fark vardır. Anket vasıtasıyla alınan bilgi sonucu AGKY kullanabileceklerini belirten katılımcıların kullananlara göre en az iki kat artış mevcuttur. Katılımcıların farklı bir eğitime ihtiyacı olduğu görülmüştür. AGKH daha çok gece eczanelerden alınmaktadır. Yan etkisi daha az ve fiyatı yüksek olan bu hapların ihtiyacı olan bireylere ASM'den verilmesinin kullanım oranlarını arttıracağını düşünmekteyiz.