Geriatrik hastalarda elektrolit değişkenliğinin mortalite üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK DURAN
Danışman: Hasan KAYABAŞI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Elektrolit dengesizlikleri mortalitenin önemli nedenlerindendir. Özelikle geriatrik populasyonda altta yatan hastalıklara, kullanılan medikal tedaviye bağlı olarak elektrolit dengesizliklerine daha duyarlı hale gelmektedir. Bu nedenle, hastaneye yatışında ve sonrasında elektrolit dengesizliğinin mortaliteye etkisini ortaya koymak için günlük uygulamada sıkı takip önem arz etmektedir. Çalışmamızda, geriatrik populasyonda elektrolit değerlerinin mortalite üzerine etkisini amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak-2013 ile Aralık-2015 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Servis'inde takip ve tedavi edilen 7 gün ve üstünde hastane yatışı olmuş 65 yaş ve üstündeki 1490 hasta çalışmamıza dahil edildi ve bütün veriler retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların yaş, cinsiyet, elektrolit (Na⁺, K⁺, Ca++, Mg++, P-3) düzeyleri, İç Hastalıklarına Servisine yatış nedeni, komorbid rahatsızlıkları toplandı. Her elektrolit değerleri referans aralıklarına göre düşük, normal ve yüksek olarak üç gruba ayrıldı. 0.Gün, 2.Gün, 4.Gün, 6.Gün ve Son Günlerdeki değerleri şifa ile taburcu olanlar (Grup 1) ve eksitus olanlarda (Grup 2) kıyaslandı. BULGULAR: Çalışmamızda Grup 1'de 608 erkek (%45,14), 739 kadın (%54,86), Grup 2' de 73 erkek (%51,05), 70 kadın (%48,95) bulunmaktadır. Grup 1'de ortalama yaş 75,22±7,08 iken Grup 2'de ortalama yaş 76,41±7,45'tür. Grup 2'de malignite, akut böbrek yetmezliği, kronik böbrek yetmezliği, kalp yetmezliği, demans varlığı istatiksel olarak anlamlı saptandı. Elektrolit değerleri referans aralıklarına göre düşük, normal ve yüksek olarak üç gruba ayrıldıktan sonra incelediğimizde Grup 2'de 2.Gün, 4.Gün, 6.Gün ve Son Gün hipernatremi varlığı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,001, p=0,01, p=0,0001). Potasyum değerlerini incelediğimizde Grup 2'de 0.Gün hipopotasemi varlığı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuş (p=0,018), Grup 2'de Son Gün hiperpotasemi varlığı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,0001). Kalsiyum değerlerini incelediğimizde Grup 2'de 0.Gün, 2.Gün ve Son Gün normokalsemi istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,046, p=0,048, p=0,005). Fosfor değerlerini incelediğimizde Grup 2'de Son Gün hiperfosfatemi varlığı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,0001). Çalışmamızda ölçülen son elektrolit olan magnezyum dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,937) SONUÇ: Özellikle hastaneye yatan geriatik hasta grubunda özbakımın azalması, komorbidite ve polifarmasi artması nedeniyle serum elektrolit düzeylerinde değişim gözlenmektedir. Çalışma sonuçlarımıza göre son gün elektrolit dengesizliğinin varlığını artmış mortaliteyle ilişkili bulduk. Yaşlı nüfusun artmasıyla depresyon, demans, serebrovasküler olay, kırık gibi hastalıklarında artmış olması sadece İç Hastalıkları, Geriatri, Nefroloji ve Kardiyoloji bölümlerinin değil Nöroloji, Psikiyatri, Ortopedi, Beyin Cerrahisi gibi bölümlerinde serum elektrolit düzeylerini sık takip etmesi gerekmektedir. Poliklinik, acil servis, klinik ve yoğun bakımdaki yaşlı hastalarda komorbidite ve polifarmasiyi de göz önünde bulunduracak geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.