6-18 yaş arası çocuklarda standardize nigella sativa oil (Çörek otu yağı) ekstresi kullanımı ile ÜSYE profilaksi ve tedavisi ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR KARAARSLAN
Danışman: Süleyman ERSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları (ÜSYE), hekime başvuru nedenlerinin başında gelir. Bağışıklık sistemlerinin yeterince gelişmemiş olması ve okul, kreş gibi kalabalık ve kapalı ortamlarda uzun süre bulunmaları sebebiyle çocuklar daha sık hastalanırlar. ÜSYE tedavisinde temel yaklaşım semptomatik iken, tekrarlayan hekim başvuruları, geçmeyen semptomlar ve bazen de antibiyotik kullanmak zorunda kalınması nedeniyle tıbbi bitkilerin kullanımına yönelik ilgi son yıllarda artmıştır. Bu çalışmada çörek otu yağının (Nigella sativa oil) klinik ve deneysel çalışmalarla desteklenmiş olan antiviral, antibakteriyel, immünomodülatör, antienflamatuar ve antialerjik etkilerinden faydalanılarak; standardize Nigella sativa oil ekstresi kullanımı ile ÜSYE profilaksi ve tedavisi arasındaki ilişki prospektif gözlemsel olarak değerlendirildi. Gereç ve yöntem: 05.12.2022-05.06.2023 tarihleri arasında 6 ay süre ile Aile Hekimliği polikliniğine ve Aile hekimliği kliniği bünyesinde faaliyet gösteren Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Merkezi'ne başvuran 6-18 yaş arası hastalar arasında prospektif gözlemsel olarak yapılan bu çalışmaya toplamda 245 kişi katıldı. Dahil edilme kriterlerini karşılayan 230 katılımcı ile çalışmaya devam edildi. Bu kişiler 110'u vaka ve 120'si kontrol olmak üzere iki grup altında incelendi. Katılımcılar, 1 kez çalışmaya dahil olduklarında ve 2 kez de kontrol muayenesi şeklinde olmak üzere toplamda 3 kez değerlendirildi. Verilerin elde edilmesinde Olgu Rapor Formu, Balcıoğlu Semptom Skorlama Ölçeği ve WURSS-K-Wisconsin Pediatrik Üst Solunum Yolu Semptom Ölçeği kullanıldı. İstatistiksel analiz için niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki Kare testi, Fisher's Exact test ve Continuity (Yates) Düzeltmesi kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışma, yaş ortalamaları 10.76±3.75 olan, 108'i erkek ve 122'si kız olmak üzere toplam 230 olgu ile yapıldı. Vaka grubundaki katılımcıların ÜSYE tanılı başvuru sayılarında, antibiyotik kullanım sayılarında ve ÜSYE seyrinde gözlenen semptomların şiddetinde görülen düşüşlerin kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. Çörek otu yağının antiviral ve antibakteriyel etkilerinin yanında, immünomodülatör ve antialerjik etkilerinin de fazla olduğu, bu etkileri başta timokinon olmak üzere biyoaktif bileşenleri sayesinde gerçekleştirdiği yaptığımız çalışmada ortaya konuldu. Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen bulgular, en az 2 ay süreyle aralıksız olarak ve/veya ortalama 3 ay boyunca standardize çörek otu yağı (Nigella sativa oil) kullanan hastalarda, ÜSYE geçirme sıklığı ve antibiyotik kullanım sıklığının azaldığı, immünomodülatör etki sayesinde bağışıklık sisteminin güçlendiği ve ÜSYE semptomlarının şiddetinin hafiflediğini ortaya koymuştur. Anahtar kelimeler: Fitoterapi, Nigella sativa, Nigella sativa oil, çörek otu, çörek otu yağı, pediatrik üst solunum yolu enfeksiyonları