Nöropati hasta yorumu ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM EKER
Danışman: Selda ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, diyabetli bireylerin nöropati ile ilgili farkındalıklarını, tıbbi bilgileri anlama düzeylerini ve spesifik duygusal tepkilerini belirlemek amacıyla geliştirilen Nöropati Hasta Yorumu Ölçeği (NHYÖ)'nin (Patient Interpretation of Neuropathy-PIN) Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirliğinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya, Mayıs-Ekim 2022 tarihleri arasında İstanbul'da bulunan bir şehir hastanesinin nöroloji polikliniğine muayene olmaya gelen, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 302 diyabetli hasta alınmıştır. Verilerin toplanmasında tanıtıcı bilgi formu, NHYÖ ve Nottingham Fonksiyonel Ayak Bakım Tanılama Formu (NFABTF) kullanılmıştır. Araştırmada, NHYÖ'nün geçerlilik ve güvenirliği incelenmiştir. Ölçeğin geçerliliği; dil, kapsam ve yapı geçerlilik analizleri ile güvenirliği ise; iç tutarlılık, madde analizleri, test-tekrar test ve paralel form güvenirliği ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırma kapsamına alınan bireylerin yaş ortalaması 61,86±9,16 yıl olup, %56,6'sı kadındır. Çalışmanın ilk aşamasında çeviri-geri çeviri yöntemi kullanılarak NHYÖ Türkçe'ye uyarlanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerlilik indeksi 0,96; iç tutarlılık güvenirlik katsayısı 0,97 olarak bulunmuştur. Ölçeğin yapı geçerliliğinde, açıklayıcı faktör analizi faktör yükleri 0,52 ile 0,88 arasında saptanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin orijinal yapısı doğrulanmış ve model uyum indekslerinin iyi uyum ve kabul edilebilir uyum sınırlarında olduğu bulunmuştur. Test-tekrar test güvenirliğinde, iki test arasındaki ilişki düzeyinin 0,735 ile 0,972 arasında değiştiği ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p=0,001). Bireylerin NHYÖ toplam puanıyla NFABTF toplam puanı arasında anlamlı, pozitif yönde ve oldukça güçlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05, r=0,956). Sonuç: Nöropati Hasta Yorumu Ölçeği'nin Türkiye'deki diyabetli bireylerin nöropati ile ilgili farkındalıklarını, tıbbi bilgileri anlama düzeylerini ve spesifik duygusal tepkilerini belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Diyabet, Diyabetik Periferik Nöropati, Geçerlilik, Güvenirlik, Hemşirelik