Ağır obstrüktif uyku apnesi sendromu (OUAS) hastalarında cpap tedavisinin serum nesfatin-1 düzeyine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ-BOYUN CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEBNEM ELBİSTANLI BEDER
Danışman: Şahin ÖĞREDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu (OUAS) uyku süresi boyunca ortalama olarak uykunun her saati için 5 veya daha fazla sayıda tam (apne) veya parsiyel (hipopne) üst solunum yolu obstrüksiyonu epizodları ile karakterize bir sendromdur. Çoğu aşırı kilolu olan bu hastaların tedavisinde ilk önce kilo verilmesi önerilmektedir. Fakat tedavide en etkili yöntem CPAP (Continous Positive Airway Pressure) tedavisidir. Nesfatin-1, 82 aminoasitten oluşan, NEFA/nükleobindin2'den (NUKB2) türeyen bir amino terminal fragmantı olan ve hipotalamusta bulunan tokluk molekülüdür. Yapılan çalışmalarda ağır OUAS hastalarında nesfatin-1 düzeylerinin düşük olduğu bildirilmiştir. Biz çalışmamızda ağır OUAS hastalarına CPAP tedavisi uygulayarak tedavinin serum nesfatin-1 düzeyi üzerine etkilerini gözlemlemeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Uyku Bozuklukları Laboratuarı'nda OUAS ön tanısı ile uyku testi planlanan hastalardan, ağır OUAS tanısı alıp (Apne-hipopne İndeksi (AHİ) >30 olan hastalar) CPAP tedavisi başlanması planlanan ve Beden Kitle İndeksi (BKİ) ≥30 olan 30 hasta çalışmaya katıldı. Yine aynı uyku laboratuvarından benzer BKİ olan ve uyku testinde OUAS saptanmayan (AHİ<5 olan) 30 kişi kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. CPAP tedavisi öncesi hastaların ve kontrol grubunun yaş ve cinsiyetleri, BKİ, bel/kalça oranları, kan basıncı gibi demografik özellikleri kaydedilerek, serum nesfatin-1 düzeyleri, lipid profilleri ve insülin rezistansı (HOMA-IR) tetkikleri yapıldı. 3 ay düzenli CPAP tedavisi uygulanan 30 hasta geri çağırılarak demografik özellikleri ve laboratuvar bulguları tekrar ölçüldü. Tedavi öncesi ve sonrası değerler ile kontrol grubunun değerleri karşılaştırılarak istatistiksel olarak farklılıklar değerlendirildi. Psikiyatrik problemleri olan, alkol-ilaç bağımlılığı olan, bilinen kalp hastalığı, hipertansiyonu, diabeti, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kronik renal yetmezlik gibi sistemik hastalıkları olan ve santral apnesi olan hastalar çalışma dışında bırakıldı. Bulgular: Gruplar arasında yaş ve cinsiyet dağılımı açısından anlamlı istatistiksel fark saptanmadı. Yine çalışma ve kontrol gruplarının BKİ, bel/kalça oranı ve kan basıncı değerleri arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Çalışma grubunun tedavi öncesi serum nesfatin-1 değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu (18.2±28.9 ng/mL, 76.7±55.1 ng/mL p= 0.0001). Çalışma grubunda CPAP tedavisi sonrası serum nesfatin-1 değerleri tedavi öncesine göre anlamlı olarak artarken (26.0±27.0 ng/mL p=0.001), BKİ, bel/kalça oranı ve kan basıncı değerlerinde istatistiksel farklılık saptanmadı. Sonuç: Bu çalışmada, ağır OUAS hastalarının serum nesfatin-1 değerleri obstrüktif apnesi olmayan kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulundu ve CPAP tedavisi sonrası serum nesfatin-1 değerlerinin anlamlı olarak arttığı görüldü. Sonuçlarımız, serum nesfatin-1 değerinin ağır OUAS'ın saptanmasında ve bu hastalığın CPAP ile tadaviye yanıtının değerlendirilmesinde önemli bir tanısal parametre olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu, CPAP tedavisi, Nesfatin-1 eritrosit dağılım genişliği