Yüksek riskli gebelerin e-sağlık okuryazarlığı ve risk algısı düzeylerinin gebelikteki sağlıklı yaşam davranışına etkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GONCA KILIÇKAYA
Danışman: Gönül KURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET KILIÇKAYA, G. (2024). Yüksek Riskli Gebelerin E-Sağlık Okuryazarlığı ve Risk Algısı Düzeylerinin Gebelikteki Sağlıklı Yaşam Davranışına Etkisinin Belirlenmesi. Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği ABD., Yüksek Lisans Tezi. Ankara. Amaç: Bu araştırmanın amacı, yüksek riskli gebelerde e-sağlık okuryazarlık ve risk algısı düzeylerinin gebelikteki sağlıklı yaşam davranışına etkisinin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel bir çalışma olup, Şubat-Nisan 2024 tarihleri arasında, Adana Şehir Hastanesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları- Doğum ve Çocuk Kulesi, Perinatoloji servisinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında, Perinatoloji servisinde yatan, araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 140 yüksek riskli gebe ile görüşülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında Katılımcı Tanılama Formu, Risk Algısı Ölçeği, E-sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel analizlerinde IBM SPSS Statistics 21 paket programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler; kesikli veriler için sayı, yüzde, sürekli veriler için ortalama+standart sapma olarak gösterilmiştir. Ölçek puanlarının iki bağımsız grup ortalamalarını karşılaştırmada Student's t test, ikiden fazla bağımsız grup ortalamalarını karşılaştırmak için ise One Way ANOVA testi kullanılmıştır. ANOVA ile farklılık tespiti halinde, Post Hoc test olarak Tukey istatistiği ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği toplam puanı ile E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, düşük düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p=0,008). Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği puanı ile Risk Algısı Ölçeği toplam puanı ve alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Araştırma kapsamındaki gebelerin E- Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanı ile Risk Algısı Ölçeği toplam puanı (p=0,030) ve Bebeğe Yönelik Risk Algısı alt boyut puanları (p=0,001) arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği alt boyutları ile E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Risk Algısı Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: Gebelerin, gebeliklerine ilişkin ve özellikle bebeğe yönelik risk algıları arttıkça e-sağlık okuryazarlık düzeyleri artmaktadır. Ayrıca e-sağlık okuryazarlık düzeyi yüksek olan gebelerin gebelikte sağlıklı yaşam davranışları daha fazladır. Yüksek riskli gebelerin gebeliğe, kendilerine ve bebeğe yönelik risk algılarının belirlenmesi, bu dönemde gereksinim duydukları bilgiyi sağlamak açısından önemlidir. Bu doğrultuda yüksek riskli gebelere, gebelik sürecine yönelik doğru bilgiye ulaşmaları için hemşire tarafından eğitim ve danışmanlık hizmetleri planlanmalıdır. Böylelikle gebelerin, gebelik döneminde maternal ve fetal sağlığın geliştirilmesine yönelik sağlıklı yaşam davranışlarını benimsemeleri sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: Yüksek riskli gebe, risk algısı, sağlıklı yaşam davranışları, gebelik, e-sağlık okuryazarlığı, hemşire