Kronik renal yetmezlikli hastalarda hemodiyaliz süresi ile tiroid fonksiyon testlerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAYRAM YİĞİT
Danışman: Doğan Nasır BİNİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kronik renal yetmezlik sebebe bakılmaksızın üç ay ve daha uzun süreyle böbrek hasarı olması veya böbrek fonksiyonlarının azalması olarak tanımlanabilir. Kronik renal yetmezlik etiyolojisinde birçok faktör yer almakla beraber ülkemizde hipertansiyon ve diyabetes mellitus başta gelmektedir.Kronik renal yetmezlik tedavisinde renal replasman tedavileri olarak hemodiyaliz, periton diyalizi ve böbrek nakli yapılmaktadır.Hemodiyalize giren hastalarda birçok sistem etkilenmekte olup endokrin sistemde de önemli etkilenmeler olmaktadır. Bizde çalışmamızda hemodiyaliz süresinin tiroid ve paratiroid hormonlarının üzerine etkisini araştırdık. Çalışmamızda Aralık 2022 ile Haziran 2023 tarihleri arasında Erzurum merkez ve ilçelerindeki diyaliz ünitelerinde kayıtlı; en az 3 aydır haftada 3 gün rutin hemodiyaliz programında olan 151 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların hemodiyaliz süreleri; hemodiyalize başlangıç tarihlerinden günümüze kadar olan süre olarak belirlendi ve kayıt edildi. Hastaların aylık rutin ve 3 aylık rutin olarak alınan kan tetkiklerinde çeşitli parametreler değerlendirildi. Hastalarımız hemodiyaliz sürelerine göre iki gruba ayrıldı ve gruplar arasında çeşitli parametreler karşılaştırıldı. Birinci grup hemodiyaliz süresi 60 ay altında olanlar, ikinci grup ise hemodiyaliz süresi 60 ay ve üzeri olanlar olarak belirlendi.Biyokimya testleri, tam kan sayımı, c- reaktif protein (CRP), serbest T3, serbest T4, TiroidStimülanHormon(TSH), Tiroidperoksidaz antikoru (ANTI-TPO) anti-Thyroglobulin, Parathormon (PTH) düzeyleri dosyaları incelenerek kaydedildi. Çalışmamıza 81'i erkek(%53,6) 70'i kadın (%46,4) olmak üzere toplamda 151 hasta dahil edilmiştir. Birinci grubumuzda 19 kadın hasta (%27.1), 33 erkek hasta (%40.7) olmak üzere toplam 52 hasta; İkinci grubumuzda ise 51 kadın hasta (%72.9), 48 erkek hasta (%59.3) olmak üzere toplam 99 hasta belirlenmiştir. Birinci grupta hemodiyaliz süresi ortalama 28.04 (8-57)ay; ikinci grupta ise ortalama hemodiyaliz süresi 106.85 (60-172) ay olarak hesaplandı.Birinci grubumuzdaki vii hastaların yaş ortalaması 59.81 (21-84), ikinci grubumuzun yaş ortalaması 57.77 (23- 82) olarak belirlendi Belirlemiş olduğumuz iki grup arasında: serbest T3,serbest T4, TSH değerleri karşılaştırılınca anlamlı farkılılık saptanamamıştır. Literatürden farklı olarak bizim çalışmamızda serbest T3 seviyeleri azalmamıştır. Ek olarak çalışmamızda yer alan antı-tiroglobulin (anti-TG) , anti-TPO, sodyum, ürik asit, kalsiyum, crp, albumin, hemoglobin ortalama değerleri açısından anlamlı farkılılık bulunmamıştır. Hastalarımızın parathormon, fosfor, potasyum ve hemodiyalize giriş kreatinin değerleri açısından iki grup arasında farklılıklar saptanmıştır. Sonuç olarak kronik renal yetmezlikte öncelikle tiroid hormon metabolizmasından ziyade paratiroid hormon metabolizmasında etkilenmeler belirgindir. Hemodiyaliz süresi artan kronik renal yetmezlikli hastalarda parathormon seviyeleri yükselmektedir ancak tiroid hormon seviyelerinde değişim beklenmemektedir. Anahtar Kelimeler: kronik renal yetmezlik, tiroid fonksiyon testleri, hemodiyaliz süresi