Beyin ölümü tanısında farklı skorlama sistemlerinin karşılaştırılması, BT perfüzyonun katkısı ve değerlendiriciler arasındaki uyum
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI IRMAK AKDOĞAN
Danışman: Yeliz PEKÇEVİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Beyin ölümü, beyin sapı da dahil olmak üzere tamamen ve geri dönüşümsüz olarak beyin fonksiyonlarının kaybı olarak tanımlanır. Beyin ölümü tanısı koma, beyin sapı reflekslerinin yokluğu ve pozitif apne testi gibi klinik kriterler kullanılarak belirlenir. Klinik muayenenin güvenilirliği ile ilgili kuşku olduğunda veya apne testi yapılamadığında destekleyici testler yararlı olabilir. Destekleyici testlerin amacı serebral elektriksel aktivitenin veya serebral dolaşımın olmadığını göstermektir. Destekleyici testler arasında bulunan multidetektör bilgisayarlı tomografi anjiyografi, noninvaziv, kolay erişimli ve hızlı olması nedeniyle uygulanabilir bir yöntemdir. Bununla birlikte literatürde BT anijografide değerlendirme kriterleri ile ilgili fikir birliği oluşmamıştır. Bu çalışmada klinik olarak beyin ölümü tanısı almış hastalarda beyin BT anjiografide farklı damarları ve farklı fazları içeren skorlama sistemlerinin karşılaştırılması, BT perfüzyonun beyin ölümü tanısına katkısı ve değerlendiriciler arasındaki uyumun araştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza klinik olarak beyin ölümü tanısı almış ve kliniğimizde BT anjiografi ve/veya BT perfüzyon incelemeleri elde olunan 92 hasta dahil edilmiştir. Tüm incelemeler, arterlerin arteriyal fazda, venlerin venöz fazda (A20-V60); arter ile venin venöz fazda (A60-V60); superior petrozal ven (SPV) ile internal serebral venin (ICV) venöz fazda (ICV-SPV) kontrast madde dolumunu araştıran skorlama sistemleri ile tekrar değerlendirilmiştir. BT perfüzyon görüntülemeleri BT anjiografiden bağımsız olarak beyin ölümü açısından incelenmiştir. Ayrıca açık kafa defekti varlığı ile staz dolumu her hastada araştırılmıştır. BULGULAR: Çalışmamızda beyin ölümü tanısında ICV-SPV, A20-V60, A60-V60 skorlama sistemleri ile BT perfüzyonun sensitiviteleri sırasıyla %89.5, %82.6, %67.4 ve %93 olarak saptandı. BT anjiografi incelemesinde A20-V60 ile A60-V60 skorlamaları karşılaştırıldığında beyin ölümü tanısında A20-V60 skorlamasının sensitivitesi anlamlı derecede yüksek olarak saptandı. Açık kafa defekti bulunan hastalarda ise en sensitif yöntem BT perfüzyon bulundu. Açık kafa defekti bulunan hastalar ile olmayanlar arasında staz dolum arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Beyin ölümü tanısında 3 değerlendirici arasındaki uyum, BT anjiografide A20-V60, A60-V60 ve ICV-SPV skorlama sistemleri ile BT perfüzyon değerlendirmesinde mükemmel, staz dolumu değerlendirmesinde ise iyi olarak bulundu. SONUÇ: Çalışmada A20-V60 skorlamanın sensitivitesinin anlamlı derecede yüksek bulunması nedeniyle arteriyel yapıların arteriyel fazda değerlendirilmesinin daha doğru olduğu sonucuna varılmıştır. BT perfüzyonun ise BT anjiografi ile birlikte uygulanmasının beyin ölümü tanısının konulmasına anlamlı bir katkısı bulunmaktadır. Özellikle açık kafa defekti olan olgularda BT perfüzyonun rutin protokole eklenmesi beyin ölümü tanısında duyarlılığı artırmaktadır.