Helicobacter pylori enfeksiyonunun inflamatuar parametrelerle olan ilişkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAMİDE BERRİN ERSOY

Danışman: Kadem ARSLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Helicobacter pylori (HP), kronik aktif gastritin başlıca etkeni olup gastrik inflamasyon, mukozal hasar ve premalign süreçlerle ilişkilidir. Bu çalışmada, erişkin hastalarda HP enfeksiyonu ile sistemik inflamatuar parametreler nötrofil lenfosit oranı (NLO), monosit lenfosit oranı (MLO), platelet lenfosit oranı (PLO) ve CRP/Albümin oranı (CAO) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi; ayrıca HP şiddeti ile mukozal histopatolojik bulguların birlikte incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 1 Nisan 2020–1 Nisan 2024 tarihleri arasında üst gastrointestinal sistem endoskopisi ve mide biyopsisi yapılan 300 erişkin hastayı kapsamaktadır. Katılımcılar histopatolojik incelemeye göre HP pozitif ve HP negatif olarak sınıflandırılmış; HP pozitif grup ayrıca mukozal aktivite, inflamasyon, atrofi ve intestinal metaplazi şiddetine göre 1+, 2+ ve 3+ düzeylerinde değerlendirilmiştir. Tüm hastalarda demografik özellikler, komorbid hastalıklar, biyokimyasal parametreler, endoskopik tanılar, hemogram göstergeleri ve inflamatuar indeksler kaydedilmiştir. Mukozal aktivite, inflamasyon, atrofi ve intestinal metaplazi Updated Sydney Sistemi'ne göre değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Ki-kare, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Spearman korelasyon testleri kullanılmış, p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması HP(–) grupta daha yüksek olup, komorbidite yükü—özellikle hipertansiyon, koroner arter hastalığı ve dislipidemi—HP(–) grupta anlamlı şekilde daha fazlaydı. Biyokimyasal açıdan HP(–) grupta glukoz, üre, kreatinin ve CRP değerleri daha yüksek bulunmuştur. İnflamatuar parametrelerde HP pozitiflik derecesi arttıkça NLO, MLO ve CAO değerlerinde anlamlı azalma izlenmiştir; PLO değerleri açısından anlamlı fark saptanmamıştır. HP pozitif grupta yalnızca HP şiddeti ile NLO arasında anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur. Histopatolojik değerlendirmede HP pozitifliği saptanan sonuçlar mukozal aktivite, inflamasyon, atrofi ve intestinal metaplazi olarak sınıflandırılmıştır. Bu gruplardaki şiddete göre 1+ 2+ 3+ olarak değerlendirilmiştir. HP pozitif bireylerde mukozal aktivite ve inflamasyon şiddeti belirgin olarak artmış; ancak atrofi ve intestinal metaplazi prevalansında HP düzeylerine göre anlamlı farklılık saptanmamıştır. Sonuç: HP enfeksiyonu belirgin gastrik inflamatuar yanıt oluşturmaktadır ancak periferik inflamatuar indeksler HP varlığını veya şiddetini bağımsız olarak yansıtmakta sınırlıdır. Yaş ve komorbidite yükü inflamatuar göstergeler üzerinde önemli karıştırıcı etkilere sahiptir. Klinik uygulamada HP değerlendirilirken bu karıştırıcıların göz önünde bulundurulması, periferik inflamatuar oranların ise tek başına tanısal amaçla kullanılmaması önerilmektedir. Prospektif çalışmalar, HP ile inflamatuar biyobelirteçler arasındaki ilişkinin daha doğru biçimde ortaya konmasına katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: CRP/Albümin oranı, gastrit, helicobacter pylori, inflamasyon, monosit/lenfosit oranı, nötrofil/lenfosit oranı