Acil servise senkop ile başvuran hastaların değerlendirilmesinde karotis doppler ultrasongrafi'nin etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA SELÇOK
Danışman: Hüseyin Cahit HALHALLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Primer nedeni belli olmayan senkop prezentasyonuyla acil servise başvurusu olan hastaların ayırıcı tanısında hızlı karar verebilecek, non-invazif radyasyon içermeyen karotis doppler ultrasonografinin etkinliğinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, acil servise senkop nedenli başvuran 18 yaş ve üstü hastalardan prospektif, gözlemsel, demografik, klinik ve radyolojik görüntülerin değerlendirildiği tek merkezli bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, hasta dahil edilme kriterlerine uygun katılımcılar tarafından oluşturulmuştur. Tedavi öncesinde uygun kriterleri sağlayan hastalara araştırmayı yürüten sorumlu araştırmacı dışında, 2 acil tıp uzmanı, 2 acil tıp asistanı tarafından; Acil Servis'e başvuran tüm hastaların American Institute Of Ultrasound in Medicine uygulama kriterlerine göre Gri skala görüntüleme, Doppler spektral analiz ve renkli Doppler görüntüleme kullanarak ekstrakraniyal serebrovasküler sistem değerlendirilmesi yapılmıştır. Hastalar taburculukları sonrasında çalışmaya özgü olarak birinci ayda iletişim numaralarından ulaşılarak bu dönemde tekrarlayan senkop atağı geçirip geçirmeme durumları sözlü olarak sorulmuştur. Araştırmada elde edilen verilerin istatiksel analizinde SPSS (21.0 Versiyon) programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin normal dağılımı Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Sayısal değişkenlerden normal dağılım sergileyenler ortalama±standart sapma olarak, normal dağılım sergilemeyenler ortanca (min-max) olarak gösterilmiştir. Kategorik değişkenler sayı ve yüzde olarak belirtilmiştir. İki kategorili risk grupları ile ilişkili faktörlerin tespitinde bağımsız örneklemlerde T testi (normal dağılım sergileyen sayısal değişkenlerde) ve Mann Whitney U testi (normal dağılmayan sayısal değişkenlerde) kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın örneklemini oluşturan hastaların sol ICA darlık yüzdeleri ölçümü San Fransisco Senkop Skorlarına göre anlamlı düzeyde farklılık göstermekte ve sağ ICA darlık yüzdeleri, sol ICA darlık yüzdeleri ve sol CCA çap ölçümleri konjestif kalp yetmezliği öyküsü durumunlarına göre, anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir. Ayrıca, hastaların sol ICA darlık yüzdeleri ve sol CCA çap ölçümleri EKG anormalliğine göre ve sağ CCA çap ölçümü nefes darlığı durumuna göre anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir. Hastaların sağ ICA darlık yüzdeleri ölçümünün EPSS ile pozitif yönlü, EF ile negatif yönlü anlamlı ilişkisi olduğu saptanmıştır. Sağ CCA Çap ölçümlerinin EPSS ile pozitif yönlü anlamlı ilişkisi bulunmaktadır. Sol ICA Darlık Yüzdeleri ölçümünün EPSS ile pozitif yönlü, EF ile negatif yönlü anlamlı ilişkisi bulunmaktadır. Sol CCA Çap ölçümleri EPSS ile pozitif yönlü, EF ile negatif yönlü anlamlı ilişkisi olduğu saptanmıştır. Sağ ICA darlığı tekrar başvuru durumuna göre anlamlı farklılık göstermiştir. Tekrar başvuru yapan hastaların sağ ve sol ICA darlık düzeyleri tekrar başvuru yapmayanlardan anlamlı derecede daha yüksektir. Sağ ve sol ICA darlık parametresi için cut off değerinin 25 ve 30 olması durumunda özgüllük düzeyi artmıştır. Sağ ve sol ICA darlık düzeylerinin tekrar başvuru durumunda tanı testi olarak değerlendirilebileceği belirtilmiştir. Hastaların baş dönmesi ve nefes darlığı şikayeti ile senkop skoru arasında anlamlı düzeyde ilişki saptanmıştır. kalp yetmezliği, karaciğer yetmezliği, akut koroner sendrom ve diyabet gibi komorbiditeleri olan hastalar ile senkop skoru arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmaktadır. Sonuç: Araştırma sonucunda acil servise senkop ile başvuran hastalarda, ICA darlık yüzdeleri ve CCA çap ölçümlerinin anlamlı farklılık gösteren bulgulardan dolayı karotis doppler ultrasonun kullanımının hastaların değerlendirilmesinde yarar sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda, San Francisco Senkop Kriterleri'nin de karotis doppler ultrasonu eklenmesinin hastaların değerlendirilmesinde yarar sağlayabileceği düşünülmektedir. Ancak ICA darlığına neden olabilecek tüm sebepler göz önüne alınarak yapılan istatistiksel analizler sonucu her bir etkenin rolü ayrı ayrı ortaya koyulabileceği ve bunun içinde çok daha fazla sayıda hasta üzerinde çalışılması gerektiği düşünülmektedir.