Metabolik sendrom hastalarında bazı fonksiyonel besin desteklerinin oksidatif stres ve metabolik sendrom parametreleri üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERKAN POLAT
Danışman: Özlem AYTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Metabolik sendrom, obezitenin ve sedanter yaşam tarzının artmasıyla birlikte sıklığı artan multi-faktöriyel bir hastalıktır. Ülkemizdeki yetişkinlerin neredeyse yarısını etkileyen halk sağlığı sorunudur. Metabolik sendromun önlenmesi ve tedavisinde, tıbbi beslenme tedavisi ve düzenli egzersiz gibi yaşam tarzı değişiklikleri önerilmektedir. Bu bağlamda, metabolik sendromlu bireylerde fonksiyonel besin desteklerinin, metabolik sendrom bileşenlerine ve inflamatuar yanıtlara etkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Bursa Gürsu Cüneyt Yıldız Devlet Hastanesi Dahiliye Polikliniği'ne başvuran ve dahil edilme kriterlerine uygun 60 Metabolik sendrom tanısı almış birey ile yürütülmüştür. Üç deney grubundan oluşan metabolik sendrom hastalarına 4 hafta boyunca 10x109 CFU/gün probiyotik takviyesi (n:20), 4x300mg/gün dozunda Arthrospira platensis takviyesi (n:20), 900mg/gün üzüm çekirdeği ekstratı (n:20) verilmiştir. Bireylerin beslenme alışkanlığı, fiziksel aktivite durumu, üç faktörlü beslenme anketi, antropometrik ölçümleri ve kan örnekleri alınmıştır. Açlık kan glikozu, total kolesterol, HDL kolesterol, LDL kolesterol, trigliserid, malondialdehit (MDA), TAS, TOS, OSİ, total tiyol, nativ tiyol, disülfit, disülfit/total tiyol, disülfit/doğal tiyol, total tiyol/doğal tiyol düzeyleri incelenmiştir. Bulgular: Çalışma sonunda, üç grupta da yapılan müdahale fark etmeksizin müdahale sonrası vücut ağırlığı, bel çevresi, kalça çevresi ve BKİ düzeylerinde başlangıç değerlerine göre anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,05). Probiyotik alan grupta HDL kolesterol, LDL kolesterol ve total kolesterol; üzüm çekirdeği ekstratı alan grupta açlık kan glukozu, LDL kolesterol, total kolesterol ve trigiliserid; Arthrospira platensis alan grupta açlık kan glikozu, total kolesterol ve trigliserid düzeyinde müdahale öncesine göre anlamlı iyileşmeler saptanmıştır (p<0,05). Müdahale sonrası, gruplar arası total tiyol ve doğal tiyol seviyesi anlamlı olarak azalmıştır. Sonuç: Bu bulgular, metabolik sendromun önlenmesi ve tedavisinde düzenli fonksiyonel besin desteği kullanımının olumlu etkileri olabileceğini göstermektedir.