Depresyon ve/veya anksı̇yete bozukluğu tanıları olan kadınlarda, erı̇şkı̇n dı̇kkat eksı̇klı̇ğı̇ ve hı̇peraktı̇vı̇te bozukluğu eş tanı sıklığı; sosyodemografı̇k, klı̇nı̇k özellı̇klerı̇ ve aşırı odaklanma ı̇le ı̇lı̇şkı̇sı̇

HAZAL YAVUZLAR CIVAN

Depresyon ve/veya anksı̇yete bozukluğu tanıları olan kadınlarda, erı̇şkı̇n dı̇kkat eksı̇klı̇ğı̇ ve hı̇peraktı̇vı̇te bozukluğu eş tanı sıklığı; sosyodemografı̇k, klı̇nı̇k özellı̇klerı̇ ve aşırı odaklanma ı̇le ı̇lı̇şkı̇sı̇

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAZAL YAVUZLAR CIVAN

Danışman: Tonguç Demir BERKOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Bu çalışmanın amacı en az bir depresyon veya anksiyete bozukluğu tanısı olan kadın hastalarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) eş tanı sıklığını tespit etmek ve bu eş tanı varlığının sosyodemografik, klinik özellikler ve aşırı odaklanma ile ilişkisini araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 170 kadın hasta dahil edilmiştir. Polikliniklere başvuran depresyon veya anksiyete tanılarından en az biri olan kadın hastalara Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) doldurtulmuştur. BDÖ 17 ve üzeri veya BAÖ 16 ve üzeri puanı olanlara Wender-Utah Değerlendirme Ölçeği, Aşırı Odaklanma Ölçeği ve Erişkin DEHB Ölçeği doldurtulup SCID-5-CV ile değerlendirmeye alınmıştır. DEHB eş tanısı olanlar ile olmayanlar sosyodemografik, klinik özellikler ve aşırı odaklanma deneyimleri açısından karşılaştırılmıştır. BULGULAR: DEHB eş tanı sıklığı %19,6 (n=33) bulundu. Bunların yarısı daha önce DEHB tanısı (%8,82, n=15) ya da uygun tedavi (%10, n=17) almamıştı. DEHB eş tanısı olanların %48,5'i (n=16) dikkat eksikliği baskın (DEHB-DE), %6,1'i (n=2) aşırı hareketlilik baskın (DEHB-AH), %48,5'i (n=15) ise bileşik görünüm (DEHB-B) olarak saptandı. DEHB-DE olanların %56,3'ünün, DEHB-B olanların ise %40'ının daha önce tanı almadığı görüldü. DEHB-AH olan 2 hasta da daha önce tanı almıştı. DEHB eş tanısı olanların eğitim düzeyinin, akrabalarında DEHB tanısının, sık iş değiştirmesinin istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek, psikiyatriye ilk başvuru yaşlarının daha düşük olduğu bulundu. DEHB eş tanısının %46,4 (n=13) ile en sık sosyal anksiyete bozukluğuna (SAB), sonra sırasıyla %35,1 (n=13) ile distimiye, %25,5 (n=25) ile yaygın anksiyete bozukluğuna (YAB), %20,3 (n=26) ile majör depresyona eşlik ettiği bulundu. DEHB eş tanılılarda çifte depresyon istatistiksel anlamlı yüksek bulundu. DEHB olmayanlarda aşırı odaklanmanın DEHB belirtileriyle pozitif korelasyon gösterdiği bulundu. SONUÇ: Depresyon ve anksiyete bozuklukları olan kadınlarda DEHB sıktır. DEHB'deki dikkat eksikliği belirtileri kolaylıkla atlanabilir. Özellikle SAB, distimi, YAB, çifte depresyonu olan kadınlarda DEHB sorgulanmalıdır. Aşırı odaklanma DEHB'de yüksektir ancak DEHB'ye özgü değildir.