Perkütan transkateter kapatılmış atriyal septal defekti olan 5-18 yaş olgularda psikiyatrik bozuklukların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYRA BİLLUR KAHRAMAN
Danışman: Gül KARAÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmamızın amacı, atriyal septal defekti (ASD) perkütan transkateter kapatılmış (PTK) olan okul çağı çocukları ve ergenleri sık görülen psikiyatrik belirti ve bozukluklar açısından doğuştan kalp hastalığı (DKH) olmayan akranlarıyla karşılaştırarak değerlendirmek, kaygı bozuklukları ve travma sonrası stres bozukluğu özelinde bozukluğun anne kaygısı, anne tutumu, tanı ve işlem zamanı ile olan ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmamızda ASD nedeni ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Siyami Ersek Göğüs ve Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Kliniği'nde perkütan transkateter kapatma (PTK) işlemi uygulanan ve aynı kliniğe rutin kontrol için başvuran 50 çocuk ve ergen vaka grubunu, rutin pediatri poliklinik başvurusuna gelen ve herhangi bir DKH olmayan 50 çocuk ve ergen kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırmamıza dahil edilen tüm katılımcıların değerlendirilmesi Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi – Şimdiki ve Yaşam Boyu Versiyonu (KDSADS-PL DSM-5) kullanılarak yapılmıştır. Araştırmıza katılan okul çağı çocukları ve ergenlere ölçeklerin Türkçe geçerlilik güvenilirliğinin yapıldığı yaş grubuna göre; Çocuklarda Anksiyete Tarama Ölçeği – Çocuk Formu (ÇATÖ-Ç), Ana Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ), Conners Wells Ergen Özbildirim Ölçeği – Kısa Formu (CWEÖÖ-K) ve tamamının annelerine Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği (PARI), Spielberg Sürekli Kaygı Envanteri (STAI TX-2), Çocuklarda Anksiyete Tarama Ölçeği – Anne Baba Formu (ÇATÖ-AB), Conners Ebeveyn Özbildirim Ölçeği – Kısa Formu (CEÖÖ-K) öz bildirim şeklinde uygulanmıştır. Bulgular: Perkütan transkateter kapatılmış atriyal septal defekt (PTK ASD) sahibi olan çocuk ve ergenlerde yaşam boyu kaygı bozuklukları, nörogelişimsel bozukluklar, dışa atım bozuklukları ve travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) oranları DKH olmayan akranlarından yüksekti. Nörogelişimsel bozukluklar grubundaki artışın dikkat eksikliği hiperakitivite bozukluğundan ziyade tik bozukluklarından kaynaklandığı saptandı. 6 yaşından önce veya sonra PTK işlemi geçirmiş olmanın TSSB'ye olan etkisi vaka sayısının az olması nedenli yorumlanamadı ancak TSSB gelişen ve gelişmeyen gruplarının median yaşlarının benzer olduğu görüldü. Gruplar arasında hem çocukların ÇATÖ hem annelerin STAI TX-2 kaygı puanları benzer olmakla birlikte, PTK ASD'li çocuklarda annelerinin bildirdiği panik ve somatik semptom puanları kontrol grubundan yüksek idi. Gruplar arasında PARI ve ABTÖ aracılığı ile iki yönlü değerlendirilen anne tutumlarının benzer olduğu görülmekle birlikte tarafımızca hazırlanan çoktan seçmeli sorularda PTK ASD'li çocuk ve ergenlerin annelerinin %62'sinin ASD tanısından haberdar olunması sonrası hasta çocuğa karşı koruyucu yönde tutum değişikliği olduğunu bunların %28,9'unun bu tutumu halen sürdürerek bu çocuğa varsa kardeşinden farklı tutum ve davranış sergilediğini bildirdi. Tanı alma ile PTK arasındaki sürenin annelerin kaygı puanları ve tutumlarına anlamlı bir etkisinin olmadığı, PTK üzerinden geçen süre arttıkça hem çocukların hem annelerin kaygı puanlarının azaldığı bulundu. Gruplar arasında CEÖÖ-K ile CWEÖÖ-K alt ölçek ve toplam puanlarının benzer olduğu görüldü. Sonuç: PTK ASD'li çocuk ve ergenlerde kaygı bozuklukları riski artmıştır. Literatürle uyumlu şekilde gruplar arasında PARI aşırı annelik alt ölçeğine yansıyan anlamlı tutum farkı görülmese de, PTK ASD'li çocukların annelerin yaklaşık üçte biri PTK üzerinden 6 ay geçmiş olmasına rağmen bu çocuklara varsa kardeşlerinden farklı şekilde koruyucu kollayıcı tutumda davrandığını bildirmiştir. PTK sonrası rutin kontrollerde anne tutumuna yönelik psikoeğitim verilmesi takipte çocukta gelişebilecek kaygı bozukluğu riskini azaltmada faydalı olabilir. Anahtar Kelimeler: Atriyal septal defekt, Perkütan transkateter, Çocuk, Ergen, Anksiyete bozukluğu, Ebeveyn tutumu, Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, Travma sonrası stres bozukluğu.