Trimesterlere göre gebelikte fiziksel aktivite düzeyi, kognitif fonksiyon, depresyon, anksiyete ve doğum korkusu düzeylerindeki ilişkinin ve farklılıkların incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL DÜLGER
Danışman: Necmiye ÜN YILDIRIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamız gebelikte trimesterlere göre fiziksel aktivite düzeyi, kognitif fonksiyon, depresyon, anksiyete ve doğum korkusu düzeyleri arasındaki ilişkiyi ve farklılıkları incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya görüşülen 186 gebeden 18–40 yaş aralığında, gebelik öncesi fiziksel olarak inaktif, sağ el dominant, düşük riskli 146 gebe dahil edildi. Gebeler 8– 14. hafta 1. trimester, 15–27. hafta 2. trimester ve 28–37. hafta 3. trimester olarak sınıflandırıldı. Fiziksel aktivite düzeyi Gebelikte Fiziksel Aktivite Anketi (GFAA) ile; kognitif fonksiyon Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) ile; anksiyete ve depresyon Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) ile; doğum korkusu düzeyi Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği (W-DEQ) A ile değerlendirildi. Verilerin analizinde Spearman korelasyonu, ANOVA ve Kruskal-Wallis testleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p 0,05) Sonuç: Bu çalışma, gebelikte fiziksel aktivite düzeyinin trimesterlere göre kognitif fonksiyon, anksiyete ve depresyon düzeyleriyle değişken ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle orta şiddetli fiziksel aktivite ve iş/meslek aktiviteleri ile kognitif işlevlerin bazı alt boyutları arasında anlamlı korelasyonlar saptanmıştır. Gebelikte trimester bazlı bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite danışmanlığı ve egzersiz programlarının, kognitif fonksiyonları ve psikolojik durumu desteklemede önemli olabileceği düşünülmektedir. Trimesterlere özgü farklı fiziksel aktivite türlerinin kognitif işlevler ve psikolojik iyilik hali üzerindeki uzun dönem etkilerini araştıran randomize kontrollü ileri çalışmalar yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Gebelik, trimester, fiziksel aktivite, kognitif fonksiyon, depresyon ve anksiyete, doğum korkusu, fizyoterapi ve rehabilitasyon.