Dienogest tedavisinin endometrioma kist boyutu ve hasta semptomları üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: YASEMİN KIZILKAYA
Danışman: Yaprak ÜSTÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Endometriozis, uterus dışında endometrial dokunun bulunmasını ifade eden, etyolojisinde immünolojik, genetik ve hormonal mekanizmaların bulunduğu, reprodüktif çağdaki kadınların % 10'unu etkileyen ve dismenore, disparoni, diskezi, kronik pelvik ağrıyı içeren ağrı semptomları ve infertiliteye neden olabilen kronik bir hastalıktır. Çalışmamızda progestin türevi olan dienogestin endometriomalıhastalarda kist volümü, yaşam kalitesi ve hasta semptomları üzerindeki etkisini üç boyutlu ultrasonografi, SF-36 (Short Form 36) yaşam kalitesi ölçeği ve VAS (Visual Analog Scale) ile değerlendirmesi planlanmıştır. Gereç ve yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışma Kasım 2020 – Şubat 2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Etlik Zübeyde Hanım Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde gerçekleştirildi. Çalışmaya endometrioma tanısı konularak medikal tedavi planlanan 39 hasta dahil edildi. Bir hastanın tedavi sürecinde endometrioma boyutunun ve kronik pelvik ağrı şikayetinin artması nedeniyle operasyon yapıldı. Çalışmaya 38 hasta ile devam edildi. Çalışmaya reprodüktif/premenapozal dönem yaş aralığında (18-45 yaş) bulunan, endometrioma boyutu 5 santimetrenin altında olan ve unilateral endometrioması olan hastalar dahil edildi. Hastalar ultrasonografi (USG) ile değerlendirildi, endometrium kalınlığı ve endometrioma boyutu ölçüldü ve hangi tarafta olduğu kayıt edildi. Sonrasında hastaların dismonere, disparoni ve kronik pelvik ağrı şikâyetleri sorgulandı ve vizüel analog skala (VAS) ile ağrı düzeyleri değerlendirildi. Hastaların yaşam kalitelerini ölçmek için yüzyüze görüşme yöntemi ile SF-36 anket ölçeği uygulandı. Hastalara oral dionegest 2 mg/gün dozunda başlandı. Hastalar tedavinin üçüncü ayında tekrar değerlendirildi. USG ile kist boyutu ve endometrium kalınlığı ölçüldü. VAS ile ağrı düzeyleri tekrar değerlendirildi. SF-36 ölçeği tekrarlanarak yaşam kaliteleri değerlendirildi. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 36,00±6,65 idi. Tedavi öncesi endometrium volümü ortalama 26,65±19,71 iken tedavinin üçüncü ayında ortalama 17,43±11,15'e geriledi. Tedavi sonrası endometrium kalınlığı tedavi öncesine göre anlamlı olarak daha düşüktü (p=0,014). Tedavi sonrasında endometrium volümünde % 31 oranında azalma olduğu bulundu. Bu azalma istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0,001). Tedavi sonrasında dismonere, disparoni ve kranik pelvik ağrı VAS değerlerinde anlamlı düzeyde azalma oldu. Sonuç: 2 mg / gün oral dozlarda dienogest tedavisinin, endometrioma boyutlarını anlamlı olarak küçültüğü ve hastalarda ağrı düzeylerini azaltıp, yaşam kalitesinin artmasına katkı sağladığı, etkili bir tedavi seçeneği olduğu görülmektedir. Anahtar kelimeler: endometriozis, endometrioma, dienogest, VAS (Vizüel Analog Skala), Short Form 36