Birinci derece yakını meme kanseri olan ve olmayan kadınlarda meme kanseri bilgi düzeyleri, anksiyete ve depresyon düzeylerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK KORKUSUZ
Danışman: Mehmet Ali ERYILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Meme kanseri hem hastanın kendisi için hem yakınları için psikososyal açıdan sıkıntılı bir süreçtir. Bu çalışma birinci derece yakını meme kanseri olan kadınların meme kanseri hakkında bilgi, anksiyete ve depresyon düzeylerinin yakını meme kanseri olmayan kadınlarla karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Materyal ve metod: Çalışmamız analitik tipte bir vaka-kontrol çalışmasıdır. Ocak 2017-Haziran 2017 tarihleri arasında yürütülen çalışmamıza vaka grubu olarak meme kanseri yakını ile Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniği'ne veya kemoterapi ünitesine gelen birinci derece yakını (anne, kız kardeş, kız evlat) meme kanseri olan 127 gönüllü kadın, Meme Polikliniği ve KETEM'e başvuran birinci derece yakını meme kanseri olmayan 120 gönüllü kadın dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik form, Geniş Kapsamlı Meme Kanseri Bilgi Testi (GKMKBT), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) verilerek doldurmaları istendi. Çalışmada elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS 22.0 paket programı ile değerlendirildi. Bulgular: Vaka ve kontrol grupları yaş ve medeni durum açısından benzer tutuldu. Vaka grubunun yaş ortalaması 39,7±1,1 (min:18, max:65) yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması 40,4±0,9 (min:18, max:65) idi. Vaka grubunda GKMKBT faktör bir ortalaması 7,1±0,1, faktör iki skoru ortalaması 5,0±0,1, toplam puan skor ortalaması 12,2±0,2idi. Kontrol grubunda ise GKMKBT faktör bir ortalaması 6,8±0,1, faktör iki skoru ortalaması 4,6±0,1, toplam puan skor ortalaması 11,5±0,2 olarak hesaplandı. Gruplar arasında GKMKBT faktör bir, faktör iki ve toplam skor açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). BAÖ skoru ortalaması vaka grubunda 13,8±0,8, kontrol grubunda 10,9±0,7 idi. Anksiyete düzeyleri vaka grubunda anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,023). BDÖ ortalaması ise vaka grubunda 12,7±0,7, kontrol grubunda 9,7±0,6 saptandı. Yine depresyon düzeyleri de vaka grubunda anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,002). Anksiyetesi pozitif olan grup vaka grubunda %38,6 (n=49), kontrol grubunda %28,3 (n=34) oranındaydı ancak bu bulgu istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Ancak literatüre göre BDÖ eşik değerine (17 puan) göredepresyon açısından pozitif kabul edilen hasta sayıları değerlendirildiğinde vaka grubunun %32,3'ü (n=41), kontrol grubunun %15'i (n=18), BDÖ skoru eşik değerinin üzerinde bulundu (p=0,001). Vaka grubunda depresyon eşik değerini aşanlar anlamlı olarak sayıca daha fazlaydı. Sonuç: Birinci derece yakını meme kanseri olan kadınlar meme kanseri hakkında yeterli düzeyde bilgiye sahip değildir ve anksiyete ve depresyon açısından yakını meme kanseri olmayan kadınlara göre daha fazla risk altındadır. Yaşadıkları fiziksel ve psikolojik problemler nedeniyle sağlık çalışanlarının desteğine ihtiyaç duyarlar. Bu bakımdan sağlık çalışanlarının risk altındaki birinci derece yakını meme kanseri olan kadınlara meme kanseri hakkında bilgi vermesi, psikososyal açıdan değerlendirmesi ve destek olması önemlidir. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri birinci derece yakınları, meme kanseri bilgi düzeyi, anksiyete, depresyon