Endometriyomalı hastalarda AMH ile birlikte interlökin-1 beta'nın over rezervini öngörmedeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE NURSOY
Danışman: Keziban DOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Görüntüleme yöntemleri ile endometriyoma saptanan ve cerrahi planlanmayan hastaların serum IL-1β düzeylerini, serum AMH ile birlikte ölçmeyi ve endometriyomalı hastalarda serum IL-1β düzeylerininin serum AMH ile ilişkisini ve over rezervini ön görmede kullanılabilecek bir marker olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem:Bu çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği jinekoloji polikliniklerine Eylül 2023 ve Haziran 2024 tarihleri arasında başvuran ve görüntüleme yöntemleri ile endometriyoma tespit edilen 44 hasta ve ovaryan patolojisi olmayan 44 sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. Çalışma ve kontrol gruplarından AMH ve IL-1β çalışılması için periferik kan örnekleri alınmış; CA-125 ve diğer rutin kan sayımı ve biyokimya testleri hastane çevrimiçi laboratuvar sonuç sisteminden elde edilmiştir. Endometriyomalı hastaların laboratuvar bulguları ovaryan patolojisi olmayan kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Endometriyomalı hasta grubunun serum AMH düzeyi ortalama 2,525±2,964 ng/ml ve kontrol grubunun serum AMH düzeyi ortalama 4,234±2,875 ng/ml ölçüldü.İki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı ve endometriyomalı hastalarda AMH düzeyi ortalamaları daha düşüktü (p= 0,002). Serum IL-1β düzeyi endometriyoma grubunda ortalama 30,09±21,75 pg/ml ve kontrol grubunda ortalama 30,76±26,67 pg/ml ölçüldü. Endometriyomalı hasta grubu ve kontrol grubunun serum IL-1β düzeyi ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,777). Endometriyomalı hasta grubunun serum CA-125 düzeyi ortalama 79,43±59,93 U/mL ve kontrol grubunun serum CA-125 düzeyi ortalama 11,95±4,48 U/mL ölçüldü. Endometriyomalı hasta ve kontrol grubunun serum CA-125 düzeyleri karşılaştırıldığında iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı ve endometriyomalı hastalarda CA-125 düzeyi ortalamaları daha yüksekti (p=0,000). Endometriyomalı hasta grubunun serum CRP düzeyi ortalama 3,15±2,40 mg/L ve kontrol grubunda serum CRP düzeyi ortalama 1,68±1,70 ölçüldü. Endometriyomalı hasta ve kontrol grubunun serum CRP düzeyleri karşılaştırıldığında iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı ve endometriyomalı hastalarda serum CRP düzeyi ortalamaları daha yüksekti (p= 0,002). Sonuç: Endometriyoması olan hastaların, serum AMH düzeyi ile ifade edilen over rezervi ovaryan patolojisi olmayan sağlıklı kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşüktür. IL-1 β' nın serum düzeyinin ölçümü endometriyomalı hastaların over rezervini ön görmede etkili bir test değildir. Endometriyoma tanısında serum CA-125 ölçümü yararlı bir test gibi görünmektedir. Akut inflamasyonun bir belirteci olan CRP, endometriyomalı hastalarda daha yüksek saptanır ancak endometriyozisteki rolü ve klinik kullanımı ile ilgili daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Anti-müllerian hormon, interlökin-1 beta, endometriyoma, over rezervi