Çocuk acil servise cankurtaran hizmeti ile başvuran hastaların klinik ve demografik verilerin değerlendirilmesi ve uygunsuz cankurtaran servisi kullanımı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN DOĞAN
Danışman: Murat ELEVLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızın amacı hastanemize cankurtaran ile getirilen çocuk hastaların klinik ve demografik özelliklerini detaylı bir şekilde incelemektir. Aynı zamanda, çocuk acil servise cankurtaran ile başvuran olguların uygunluk durumlarını değerlendirerek, acil müdahalede potansiyel iyileştirmeleri tanımlamayı amaçlamaktadır. Cankurtaran ile çocuk acile başvuran çocuk hastaların demografik özellikleri, cankurtaran hizmetinin yeterliliği ve etkinliği, sağlık hizmetlerine olan erişim ve kullanım gibi faktörler, sağlık politikalarının ve müdahale stratejilerinin belirlenmesinde kritik bir rol oynar. Bu nedenle, çocuk acil servislerine cankurtaran ile başvuran hastaların detaylı bir şekilde çözümlenmesi, sağlık sisteminin güçlü ve zayıf yönlerini belirlememize ve etkili müdahale stratejileri geliştirmemize yardımcı olacaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, hastanemiz İstanbul Sultangazi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Servisine 15.12.2020 - 15.12.2021 tarihleri arasında cankurtaran hizmeti aracılığıyla başvuran, 0-204 ay arası 514 hasta dahil edilerek prospektif olarak yapıldı. Hastaların anamnezleri, başvuru şikayetleri, muayene bulguları, bilinen kronik hastalıkları daha önceden hazırlanmış bilgi formu aracılığıyla kaydedildi. Hastalar 112 cankurtaran hizmetleri kullanım uygunluğuna göre 'uygun cankurtaran hizmeti kullananlar ve uygunsuz cankurtaran hizmeti kullananlar' olarak 2 gruba ayrıldı. Nöbet nedeniyle başvuran hastalar, başvuru sonrası hastane yatışı yapılan hastalar, travma nedeniyle acil tedavi gerektiren hastalar, acil müdahale gerektiren kardiyak durumlar, acil tedavi gerektiren solunum sistemi ve enfeksiyon hastalıkları önceki çalışmalar referans alınarak cankurtaran servis hizmeti uygun kullanımı olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen, 514 hastanın 272'si erkekti (%53.1) ve çalışma grubunun ortalama yaşı 72 (0-204) ay idi. Çocuk acil servise cankurtaran sağlık hizmeti kullanarak başvuran hastaların %70'nin cankurtaran sağlık hizmetleri servisini uygunsuz kullandığı tespit edildi. Cankurtaran sağlık hizmeti ile çocuk acil servise başvuran hastaların en sık başvuru şikayeti ateş (%28.6), ikinci sıklıkta ise nöbet ve nörolojik yakınmalardır. Cankurtaran sağlık hizmeti ile çocuk acil servisimize başvuran hastalara acil servisimizde en sık konulan tanı grubu olarak nörolojik hastalıklar (%24.7), ikinci sıklıkta ise solunum sistemi hastalıklar yer almaktadır (%23.7). Cankurtaran sağlık hizmetleri servisini uygunsuz kullananlar hastalarda uygun kullananlara kıyasla yeşil alan başvurusu (%78.3 vs. %22.7, p<0.001) ve GKS (14.5±1.1, 14.8±0.5, p<0.001) ise yüksektir. Cankurtaran sağlık hizmetleri servisini uygunsuz kullanan hastalarda en yaygın şikayet ateş (%39.4), en sık konulan tanı solunum yolu hastalıklarıdır (%29.4). Cankurtaran sağlık hizmetleri servisini uygunsuz kullananlar hastalarda uygun kullananlara kıyasla solunum sistemi hastalıkları (p<0.001), gastrointestinal sistem hastalıkları (p=0.045), alerjik hastalıklar (p<0.001) ve kas iskelet sistemi hastalıkları (p<0.001) daha fazla iken; nörolojik hastalıklar (p<0.001), kardiyak hastalıklar (p<0.001) ve intoksikasyonlar (p<0.001) daha düşük oranda saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamız çocuk acil servise cankurtaran sağlık hizmetleri ile başvuran hastalarda uygunsuz cankurtaran servisi kullanımını değerlendiren ilk çalışmadır. Biz bu araştırma ile cankurtaran aracılı başvuran hastaların klinik ve demografik verilerini detaylı incelemeyi, sağlık çalışanlarının geliştirilebilir yönlerini araştırmayı ve 112 sağlık hizmetlerinin doğru kullanımına yönelik eksiklikleri saptamayı amaçladık. Çalışma sonucunda sağlık hizmetleri konusunda önlem almamız gerektiğini düşündüren çarpıcı sonuçlar elde edilmiştir. Sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi ve toplumun sağlık hizmetleri konusunda bilgiye ihtiyacı olduğu net bir şekilde gözlenmiştir. Ayrıca 112 sağlık hizmetleri personelinin temel eğitimlerinin yeniden gözden geçirilmesi ve yeterliliğinin değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Sonuç olarak yerinde ve doğru önlemler alınarak sağlık sistemi üzerindeki iş yükü ve maliyetin azaltılabileceğini düşünmekteyiz.