Katarakt cerrahisi sırasında müzik dinletisi ve stres topu uygulamasının ağrı, anksiyete ve fizyolojik parametreler üzerine etkisinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMANUR ÖZTÜRK

Danışman: Hatice AYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, katarakt cerrahisi sırasında müzik dinletisi ve stres topu uygulamasının ağrı, anksiyete ve fizyolojik parametreler üzerine etkisinin karşılaştırılmasıdır. Araştırma, Ekim 2023- Şubat 2024 tarihleri arasında 75 hasta ile randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Hastalar, müzik dinletisi grubu (n=25) , stres topu grubu (n=25) ve kontrol grubu (n=25) olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Müzik dinletisi grubunda ameliyat süresince müzik dinletisi yapılmış, stres topu grubundaki hastalara stres topu verilmiştir. Kontrol grubunda ise rutin uygulamalar dışında herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Hastaların tanıtıcı ve klinik özellikleri, fizyolojik parametreleri, VAS ağrı-anksiyete puanları, durumluk ve sürekli anksiyete puanları değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde parametrik yöntemler kullanılmıştır. Grupların karşılaştırılmasında Tek Yönlü (One way) Anova Testi, Scheffe testi, tekrarlı ölçümler için anova testi ve tamamlayıcı bonferroni testi kullanılmıştır. Her üç grubunda sosyodemografik ve klinik özellikler yönünden benzer olduğu belirlenmiştir (p>0,05). VAS anksiyete puan ortalamalarının kontrol grubunda ameliyat sonrası (6,880 ±1,394), Müzik dinletisi grubundan (5,680±2,231) ve Stres Topu grubundan (4,920±2,040) daha yüksek olduğu olduğu saptanmıştır (p<0.05). Kontrol grubunun ameliyat sonrası ağrı puanı ortalamalarının (6,000±1,155), Müzik dinletisi grubu ağrı puanı (4,760±1,665) ve Stres Topu grubu ağrı puanına göre (4,320±1,145) daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Fizyolojik parametreler açısından istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar saptansa da bu sonuçlar kliniksel olarak anlamlı değildir. Bu çalışmanın sonuçları katarakt cerrahisi sırasında uygulanan dikkati başka yöne çekme yöntemlerinin ağrı ve anksiyeteyi azaltmada etkili olduğunu özellikle stres topu kullanımının anksiyeteyi azalttığını göstermektedir. Katarakt ameliyatlarında rutin olarak kullanılması önerilmektedir.