Diyabeti olan erişkin bireylerde eşlik eden tiroid fonksiyon bozukluğusıklığının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA VURAL DUYAN

Danışman: Memet Taşkın EGİCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Diyabetes mellitus ve tiroid fonksiyon bozuklukları, endokrin hastalıklar arasında oldukça sık karşılaşılan iki sağlık sorunudur. Diyabetiklerde tiroid hastalıklarının prevalansı diyabet tanılı olmayan kişilere göre 2-3 kat fazla görülmektedir. Tanı konmamış tiroid fonksiyon bozukluğu, diyabetik hasta popülasyonunda metabolik kontrolü olumsuz yönde etkileyebilmekte ve kardiyovasküler hastalık riskini arttırmaktadır. Bu çalışmada tip 1 ve tip 2 diyabet tanısı ile izlenen erişkin hastalarda eşlik eden tiroid fonksiyon bozukluğu sıklığının belirlenmesi ve tiroid fonksiyon bozukluklarının diyabetin metabolik kontrolü ve komplikasyonları üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Retrospektif nitelikteki bu çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Diyabet polikliniğine Kasım 2022 – Kasım 2023 tarihleri arasında başvuran Tip 1 ve Tip 2 Diyabetes Mellitus tanılı 274 hasta dahil edildi. Hastalara ait demografik veriler, sigara kullanımı, diyabet tanı yaşı ve süresi, mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonların varlığı, eşlik eden kronik hastalıkları, antidiyabetik tedavi, operasyon öyküsü, laboratuvar verileri (HbA1c, Glukoz, C-peptid, TSH, T4, T3, Tiroid antikorları, HDL, LDL, TG, Total Kolesterol, Kreatinin) anonimize edilerek kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmış olup tüm analizlerde p<0,05 değerleri anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda toplam katılımcı sayısı 274 olup bunların % 90.5'ni (n=248) Tip 2 DM, %9.5'ni (n=26) Tip 1 DM tanılı hasta oluşturmaktaydı. Bireylerin %60,6'sının (n=166) erkek ve yaş ortalamasının 60,18±11,88 yıl olduğu belirlenmiştir. Ortalama diyabet tanı yaşı 47,67±12,22 yıldır, kadın bireylerin VKİ ortalaması 30,26±5,91, erkek bireylerin VKİ ortalaması 28,26±4,20 olduğu belirlenmiştir. Erkeklerde pre-obezite sıklığı %50,0 ile kadınlara kıyasla daha yüksek, kadınlarda ise obezite sıklığı ise %47,2 ile erkeklere kıyasla anlamlı olarak yüksek saptandı. Tiroid bozukluğu olan hastaların yaş ortalamasının 61,79±11,60 yıl olduğu belirlenmiştir Tüm Katılımcıların 85'inde (%31,0) tiroid fonksiyon bozukluğu, 46'sında (%16,8) x hipotiroidi olduğu belirlenmiştir. Kadın bireylerin %25,0'inde (n=27), erkek bireylerin %11,4'ünde (n=19) hipotiroidi tespit edilmiştir. Tip 1 diyabetik bireylerin %10,6'sında (n=9), Tip 2 diyabetli bireylerin ise %89.4'ünde (n=76), tiroid fonksiyon bozukluğu mevcuttu. Diyabetik hastaların operasyon öyküsüne baktığımızda hasta grubunun %51'inde geçirilmiş en az bir ameliyat öyküsü bulunmaktaydı. Sonuç: Çalışmamıza katılan diyabetik olguların yaklaşık üçte birinde tiroid fonksiyon bozukluğu saptanmış ve en sık olarak aşikar hipotiroidi olduğu görülmüştür. Kadın katılımcıların, tiroid fonksiyon bozukluklarına sahip olma oranları erkek katılımcılardan daha yüksek bulunmuştur. Diyabet süresi arttıkça tiroid fonksiyon bozukluğunda da artış saptanmıştır. Çalışmamızda VKİ ile TSH arasında çok zayıf düzeyde, pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Diyabet tanılı hastaların makrovasküler komplikasyonlardan kaynaklanan yüksek morbidite ve mortalite oranları göz önünde bulundurulduğunda tiroid hastalık taraması genel nüfusa kıyasla diyabet hastalarında daha fazla önem kazanmaktadır. Anahtar kelimeler: Diabetes Mellitus, Endokrin hastalıklar, Tiroid Fonksiyon Bozukluğu,