Memenin malign kitlelerinde mamografik bulguların moleküler subtiplere göre dağılımının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMETHAN ÇELİK
Danışman: Hakan MUTLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, memenin malign kitlelerinde BI-RADS v2025'e göre değerlendirilen mamografik bulguların St. Gallen moleküler alt tipleri ve immünohistokimyasal belirteçlerle ilişkisini araştırmak, mamografik bulguların tümör biyolojisini öngörmedeki olası katkısını değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan çalışmaya, Ocak 2020–Aralık 2025 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultan II. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniği'nde meme kanseri tanısı alan, mamografi görüntülerine PACS üzerinden ulaşılabilen ve biyopsi ile invaziv meme kanseri tanısı doğrulanan 231 kadın hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaşı, tümörlerinin patolojik ve immünohistokimyasal özellikleri ile mamografik bulguları kaydedilmiştir. ER, PR, HER2, Ki-67 ve E-cadherin durumları değerlendirilmiştir. Tümörler St. Gallen sınıflamasına göre moleküler alt tiplere ayrılmıştır. Mamografik bulgular ACR BI-RADS v2025 kılavuzuna göre sınıflandırılmıştır. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanılmış, p < 0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Hastaların %78,8'i 50 yaş ve üzerindeydi. En sık moleküler alt tip Luminal B HER2 Negatif olarak saptandı. Mamografik değerlendirmede en sık ACR B tipi meme dansitesi, irregüler şekil, spiküle kenar ve yüksek kitle dansitesi izlendi. Olguların çoğunda kalsifikasyon saptanmadı. Kalsifikasyon saptananlarda en sık ince pleomorfik kalsifikasyon görüldü. HER2 pozitifliği 50 yaş altı hastalarda anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Ki-67 indeksi Luminal B, HER2 Zengin ve Triple Negatif alt tiplerde daha yüksek düzeylerde izlendi. Sonuç: Mamografik bulguların tümör biyolojisine ilişkin bazı ipuçları sağlayabileceği görülmüştür. Özellikle HER2 pozitifliğinin genç hastalarda sık görülmesi ve mikrokalsifikasyonlarla ilişkili olabilmesi dikkat çekicidir. Bulguların çok merkezli ve prospektif çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Mamografi, St. Gallen Sınıflaması, Moleküler Subtip, BI-RADS, Mikrokalsifikasyon, HER2. Amaç: Bu çalışmada, memenin malign kitlelerinde BI-RADS v2025'e göre değerlendirilen mamografik bulguların St. Gallen moleküler alt tipleri ve immünohistokimyasal belirteçlerle ilişkisini araştırmak, mamografik bulguların tümör biyolojisini öngörmedeki olası katkısını değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan çalışmaya, Ocak 2020–Aralık 2025 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultan II. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniği'nde meme kanseri tanısı alan, mamografi görüntülerine PACS üzerinden ulaşılabilen ve biyopsi ile invaziv meme kanseri tanısı doğrulanan 231 kadın hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaşı, tümörlerinin patolojik ve immünohistokimyasal özellikleri ile mamografik bulguları kaydedilmiştir. ER, PR, HER2, Ki-67 ve E-cadherin durumları değerlendirilmiştir. Tümörler St. Gallen sınıflamasına göre moleküler alt tiplere ayrılmıştır. Mamografik bulgular ACR BI-RADS v2025 kılavuzuna göre sınıflandırılmıştır. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanılmış, p < 0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Hastaların %78,8'i 50 yaş ve üzerindeydi. En sık moleküler alt tip Luminal B HER2 Negatif olarak saptandı. Mamografik değerlendirmede en sık ACR B tipi meme dansitesi, irregüler şekil, spiküle kenar ve yüksek kitle dansitesi izlendi. Olguların çoğunda kalsifikasyon saptanmadı. Kalsifikasyon saptananlarda en sık ince pleomorfik kalsifikasyon görüldü. HER2 pozitifliği 50 yaş altı hastalarda anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Ki-67 indeksi Luminal B, HER2 Zengin ve Triple Negatif alt tiplerde daha yüksek düzeylerde izlendi. Sonuç: Mamografik bulguların tümör biyolojisine ilişkin bazı ipuçları sağlayabileceği görülmüştür. Özellikle HER2 pozitifliğinin genç hastalarda sık görülmesi ve mikrokalsifikasyonlarla ilişkili olabilmesi dikkat çekicidir. Bulguların çok merkezli ve prospektif çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Mamografi, St. Gallen Sınıflaması, Moleküler Subtip, BI-RADS, Mikrokalsifikasyon, HER2.