Prematüre bebeklere enteral bebek zeytinyağı suplementasyonunun postnatal büyüme ve prematüre morbiditeleri üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYTEN ERDOĞAN

Danışman: Murat TUTANÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada çok düşük doğum ağırlıklı (ÇDDA) bebeklere tam enteral beslenmeye geçtikten sonra antioksidan kapasitesi yüksek, asiditesi düşük (% 1-2) organik zeytinyağı verilmesi ile total enerji ve lipit alımının artırılmasının neonatal morbiditeler ve antioksidan profil üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezde, prospektif olarak gerçekleştirildi. Etik kurul onamı alındı. Çalışmaya Kasım 2023 – Mart 2025 arasında, 32 haftadan önce doğan ÇDDA prematüre bebekler dahil edildi. Müdahale gurubuna 1 ml/kg/gün enteral zeytinyağı verildi. Tüm bebeklerin günlük tartıları, haftalık boy ve baş çevresi uzamaları kaydedildi. Müdahale öncesi ve müdahale süresince haftalık trigliserit düzeyleri kontrol edildi. Total antioksidan kapasite ve malondialdehit düzeyleri için müdahale öncesi ve taburculuk esnasında 1 ml serum ayrıldı. Bulgular: Çalışmada 50 müdahale, 37 kontrol grubundan olmak üzere toplam 87 ÇDDA'lı bebeğin verileri incelendi. Müdahale grubu ve kontrol grubunun ortalama doğum haftası 29,16 ± 1,69 ve doğum ağırlığı ortalaması 1141,32 ± 213,87 gram idi. Her iki gruptaki hastaların demografik verileri, neonatal morbiditeleri benzer bulundu. Müdahale grubunun aldığı ortalama lipit miktarı 7,30 ± 1,02, kontrol grubundan 6,58 ± 0,89 anlamlı olarak yüksekti (p=0.01). Verilen günlük enerji miktarı müdahale grubunda 138,22 ± 9,09 kcal/kg/gün olarak (kontrol grubunda 127,08 ± 10,29 kcal/kg/gün) anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.001). İzlem süresince Total Antioksidan Kapasite düzeylerinin kontrol grubunda anlamlı düzeyde azaldığı (p=0,032); müdahale grubunda anlamlı düzeyde (p=0,046) arttığı saptandı. Sonuç: ÇDDA bebeklere zeytinyağı ilavesi ile güvenli bir şekilde, anlamlı olarak daha yüksek enerji ve lipit verilebilir. Antioksidan kapasitesi yüksek enteral zeytinyağı ile bebeklerin doğum sonrası azalma eğiliminde olan antioksidan kapasitelerinde anlamlı artış sağlamak mümkündür.