Çocukluk çağı obezitesinde, maternal bağlanma, maternal kişilik özellikleri ile çocuğun dürtüsel davranışları ve yeme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

SÜHA ATASOY

Çocukluk çağı obezitesinde, maternal bağlanma, maternal kişilik özellikleri ile çocuğun dürtüsel davranışları ve yeme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜHA ATASOY

Danışman: Esra ÇÖP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Obezite, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için büyük bir sağlık yükü oluşturmakta ve çocuklarda obezite görülme sıklığı giderek artmaktadır. Bu çalışmada obezitede rol alabilecek psikiyatrik faktörleri incelemek amacıyla, obez gençlerde obez olmayan gençlere göre maternal bağlanma stilleri, maternal kişilik özellikleri, yeme davranışları ve dürtüsel davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamız Ankara Bilkent Şehir Hastanesi çocuk psikiyatrisi, çocuk endokrinolojisi ve genel pediatri polikliniklerine başvuran dahil etme ve dışlama kriterlerini karşılayan 12-18 yaş arası 80 vaka ve 60 kontrol grubu olmak üzere genç ve anneleri ile yapılmıştır. Vaka ve kontrol grubundaki gençlere görüşmeci tarafından ÇDŞG-ŞY-DSM-5-T uygulanmıştır. Sosyodemografik veri formu görüşmeci veya anneleri tarafından doldurulmuştur. Gençler tarafından özbildirime dayalı olan, Çocuklar için UPPS-P Dürtüsel Davranış Ölçeği ve Hollanda Yeme Davranışı Ölçeği, gençlerin anneleri tarafından da Büyük Beş-50 Kişilik Envanteri Kısa Formu ve İlişki Ölçekleri Anketi doldurulmuştur. Verilerin analizinde IBM SPSS version 20 programı kullanılmış olup istatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0,05 kabul edilnmiştir. Bulgular: Çalışmamızda vaka grubundaki çocukların annelerinde Nevrotik kişilik özelliğinin kontrol grubundaki annelere göre daha fazla ve Sorumluluk kişilik özelliğinin daha düşük olduğu bulundu. Ayrıca vaka grubundaki çocukların annelerinin Nevrotiklik puanları ve gençlerin Duygusal yeme puanları arasında pozitif korelasyon saptandı. Vaka grubundaki çocukların annelerinde Kayıtsız ve Korkulu bağlanma oranının kontrol grubundaki annelere göre daha fazla, güvenli bağlanma oranının da kontrol grubundaki annelere göre daha düşük olduğu bulundu. Vaka grubundaki çocukların annelerinin Güvenli bağlanma puanları arttıkça Duygusal yeme puanlarının azaldığı bulundu. Vaka ve kontrol grubundaki çocukların Ç-UPPS-P ölçeğine göre Tasarlama eksikliği ve Sebatsızlık alt ölçek puanları arasında fark bulunmadı fakat bunun haricindeki diğer 3 alt ölçek olan Olumsuz Sıkışıklık, Heyecan Arayışı ve Olumlu Sıkışıklık puanları vaka grubunda kontrole göre daha yüksek saptandı. Sonuçlar: Bulgularımız obez gençlerin obez olmayan sağlıklı gençlere göre daha fazla dürtüsel davranışlar gösterdiği, annelerinde güvensiz bağlanma stilinin yüksek olduğu ve bu durumun yeme davranışları üzerine etki ettiği, maternal kişilik özelliklerinden Nevrotiklik ve Sorumluluk özelliklerinin obezitede belirleyici bir rol alabileceği sonuçları bulunmuştur. Anahtar Sözcükler: Obezite, Bağlanma Stilleri, Kişilik Özellikleri, Dürtüsellik, Yeme Davranışları.