İnme hastalarının duygudurumu ile hastalara bakım veren aile bireylerinin ağrı, yaşam kalitesi ve duygudurumu arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YELDA SOLUK
Danışman: Nurdan PAKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Engellilik gelişen inme hastalarının büyük bir kısmı evlerinde yaşamakta ve yakınları tarafından desteklenmektedir. İnme sonrası sağ kalan bir hastanın bakımından doğan yük bakım verenin mental sağlığı üzerinde etkilidir. Bu çalışmanın amacı inme hastalarında yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete seviyelerini belirlemek ve bu özelliklerin bakım verenlerin yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete düzeyleriyle olan ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Hasta ve bakım verenlerinde depresyon ve anksiyete Hastane Anksiyete ve Depresyon (HAD) ölçeğiyle değerlendirildi. HAD ölçeğinin depresyon (HAD-D) ve anskiyete (HAD-A) alt ölçekleri bulunmaktadır. Yaşam kalitesi hastalarda İnmeye spesifik yaşam kalitesi (İSYKÖ) ile, bakım verenlerde Kısa Form-36 (KF-36) ile değerlendirildi. Vizüel Analog Skala (VAS) ile değerlendirilen bakım verenlerin ağrı yoğunluğu ve ağrı artışı analizlere dahil edildi. Bulgular: Çalışmaya 97 hasta ve onlara bakım verenler dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 60 ± 12 yıl, bakım verenlerin yaş ortalaması 49 ± 13 yıldı. Hastaların %52.6 'sı kadın, %47.4' ü erkek, bakım verenlerin %75.3'ü kadın, %24.7'si erkekti. Bakım verenlerin %78.4'ünde (n=76) kas iskelet sistemi problemi mevcuttu. Bakım verenlerin %53.6'sında hasta bakımı sırasında ağrı seviyelerinde artış olmuştu. Hastaların ortalama HAD-A ve HAD-D skoru sırasıyla 10.1 ± 3.4 ve 8.7 ± 3.6'ydı. Hastaların %40.2'sinde anksiyete bozukluğu (HADS-A ≥ 11), %50.5'inde depresyon (HADS-D ≥ 8) tespit edildi. Bakım verenlerin ortalama HAD-A ve HAD-D skoru sırasıyla 9.0 ± 3.7 ve 8.3 ± 3.7'ydi. Bakım verenlerin %39.2'sinde anksiyete bozukluğu, %55.7'sinde depresyon tespit edildi. Hastaların HAD-A ve HAD-D skorları bakım verenlerin HAD-A (p = 0.015) ve HAD-D (p = 0.028) skorları ile pozitif yönde koreleydi. İSYKÖ skorları bakım verenlerin HAD-A (p=0.037) ve HAD-D (p=0.040) skorları ile negatif koreleydi. Hasta bakım süresi bakım verenlerin HAD-A (p=0.041) ve HAD-D (p=0.014) skorları ile pozitif yönde koreleydi. Bakım veren yaşı HAD-A ile ilişkiliydi (p=0.007). ağrısı artan bakım verenlerin HAD-A ve HAD-D skorları daha yüksekti. İSYKÖ ile emosyonel rol skorları pozitif yönde koreleydi (p=0.036). Bakım verenlerin yaşı tüm KF-36 alt ölçekleriyle ilişkiliydi (mental sağlık hariç). Hastaların HAD-A skorları fiziksel rol (p=0.045) ve emosyonel rol (p=0.017) alt ölçekleriyle negatif yönde koreleydi. Sonuç: İnme hastalarının bakımı, bakım verenin fiziksel ve emosyonel sağlığı gibi çeşitli objektif ve subjektif alanlarına etki edebilmektedir. Hem hastalarda hem de bakım verenlerinde artış gösteren anksiyete ve depresyon seviyeleri birbiriyle ilişkilidir. Bu nedenle, inme tedavisi ve rehabilitasyonu hem hasta hem de bakım verenlerini içermelidir. Anahtar kelimeler: İnme, Bakım veren, Anksiyete, Depresyon, Yaşam kalitesi