Multipl skleroz alt tiplerinde B lenfosite ait hücre içi yolağı faktörlerinin ekspresyon düzeyleri ve bu faktörlerin prognoza etkileri

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEKİYE ÜLGER

Danışman: Recai TÜRKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Multipl sklerozis (MS) hastaları klinik alt tipleri arasında prognoz ve tedavi yönünden farklılıklar bulunmaktadır. Bu çalışmada bizim amacımız MS'in klinik alt tipleri arasında B lenfositlerin hücre içi yolağı faktörleri ekpresyon düzeyleri arasında farklılık olup olmadığı ve bu farklılığın prognoza etkilerini göstermektir. Gereç ve yöntemler: Bu çalışmaya kriterleri karşılayan 26 MS hastası dahil edildi. Olguların demografik verileri, son genişletilmiş özürlülük durumu skalası 'Expanded Disability Status Scale' (EDSS) skorları, yıllık atak sayısı, progresyon indeksi, toplam atak sayısı, ilk atağın cinsi (optik sinir, medulla spinalis, diğer) ve oligoklonal bant (OKB) bilgileri kaydedildi. Hastanın bilişsel fonksiyonlarının değerlendirilmesi için Kısa Tekrarlanabilir Nöropsikolojik Batarya [Brief Repeatable Battery – Neuropsychology (BRB-N)] uygulandı. BRB-N; Seçici Hatırlama Testi (SRT), 10/36 Spatial Recall Test, Sembol Sayı Modalitesi Testi (SDMT), Paced Auditory Serial Additional Test (PASAT) testlerini kapsamaktadır. Değerlendirmede BRB-N'ye ek olarak; Stroop Testi, Kontrollü Sözcük Çağrışım Testi (COWAT), 9 Delik Testi, 8 metre Yürüme testleri uygulandı. Periferik kan örneklerinde B lenfosit hücre içi yolağı faktörleri ekspresyon çalışmaları Microarray PCR yöntemi ile bakıldı. Bulgular gruplar arasında istatistiksel yöntemlerle karşılaştırıldı. Bulgular: B hücre genlerinin ekspresyon düzeyleri PCR yöntemiyle ölçüldüğünde BLK, BANK1 ve TGFB (TGF-beta) genlerinin mRNA ekspresyon düzeyleri açısından iki grup arasında fark yoktu. B hücrelerine özgü gen ekspresyon düzeylerinden sadece B hücresi proliferasyonu yönünde çalışan BLK gen ekspresyon düzeyi ile süreli 8-metre yürüme zamanı arasında ilişki saptandı. ATP1B3 gen ekspresyonu ise ilk atağı optik nörit olan olgularda anlamlı derecede düşük saptandı. Sonuç: Çalışmamızda bulduğumuz sonuçlar; B hücrelerine özgü gen ekspresyon düzeylerinden sadece B hücresi proliferasyonu yönünde çalışan BLK geni ve ATP1B3 geni ekspresyon düzeyinin bir prognoz biyobelirteci olarak MS olgularında kullanılabileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: multipl sklerozis; B lenfosit; prognoz; BLK; ATP1B3