Covid-19 pandemisi sürecinde tip 2 diyabet hastalarının mobil sağlık hizmeti ile takip edilmelerinin sonuçları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA GİZEM NACAK
Danışman: Sema BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Mobil sağlık uygulamaları hem hastalar hem de sağlık hizmeti sağlayıcıları için taşınması ve erişilmesi kolay olan, sağlık durumunu izlemek ve iyileştirmek için kullanılan kablosuz cihazlar olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı mobil sağlık teknolojileri ile uzaktan izlenen tip II diyabetes mellitus hastalarının pandemi sürecinde tedaviye uyum, metabolik hedefleri yakalama düzeylerini belirlemek ve bu sistemde yer alıyor olmanın hastalar üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. GEREÇ ve YÖNTEM: Procuring innovative ICT for patient empowerment and self management of type 2 diabetes mellitus (Tip 2 Diyabetli Hastaların Güçlendirilmesi ve Hastalıklarını Yönetmesi İçin Bilgi ve İletişim Teknolojileri İnovasyon Tedariki (ProEmpower) adlı HORIZON 2020 projesi kapsamında toplam 86 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaşları 25-50 arasındaydı. Hastaların Türkiye'de ilk vakanın görüldüğü tarih olan 11/03/2020 tarihinden önceki 1 aylık dönem (01/02/2020-31/03/2020) ve 01/04/2020-31/05/2020 tarihleri arasındaki ortalama kan glukozu, adım sayısı, sistolik ve diyastolik basınçları, vücut ağırlıkları ve diyete uyum düzeyleri değerlendirildi. Ayrıca pandemi sürecinin hastalar üzerindeki etkisini değerlendiren 9 soruluk bir anket uygulandı. BULGULAR: Çalışmamız toplam tip II DM tanılı 86 olgu ile yapıldı. Bu olguların %43,02'si kadın, %56,97'si ise erkekti. Katılımcıların mSağlık sistemi ile uzaktan takip edilme sonuçları değerlendirildi. Pandemi öncesi dönem olan Şubat ayı ile pandemi dönemi boyunca Mart, Nisan ve Mayıs ayları metabolik parametreleri karşılaştırıldı. Şubat ayına ait ortalama glukoz 83,2 mg/dl, Mart kan şekeri ortalaması 84,8 mg/dl, Nisan kan şekeri ortalaması 87,0 mg/dl, Mayıs ayına ait kan şeker ortalaması ise 88,6 mg/dl saptanıldı. Ortalama tansiyon değerleri ise Şubat ayında 124/78 mmHg, Mart ayında122/77 mmHg, Nisan ayında 120/76 mmHg ve Mayıs ayına ait tansiyon ortalaması 119/76 mmHg saptanıldı. Hastaların kan şeker regülasyonunda, tansiyon takiplerinde ve ağırlık takiplerinde bozulma olmadı ve pandemi öncesi dönem ile pandemi ayları ayrı ayrı kıyaslandığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (p>0,05). Ancak adım sayısı ix açısından ise pandemi öncesi döneme göre belirgin azalma olduğu görüldü ve aylar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlendi (p<0,05). Katılımcıların %88 'inin mSağlık sayesinde hastaneye başvurmadan sağlık hizmetine ulaşabildiği saptanılmıştır. Ayrıca mSağlık hekimi ile sürekli iletişim halinde olan katılımcıların %90'ı kendisini güvende hissettiklerini bildirilmiştir. Anket sonucuna göre pandemi sürecinde direk hastaneye başvuru yapan katılımcı oranının %8 olduğu ve bu başvurunun acil durumlar olduğu belirtilmiştir. Ayrıca katılımcıların Covid –19 hastalığına yakalanmadığı saptanılmıştır. SONUÇ: Bu çalışmada mSağlık teknolojileri ile tip II diyabetli hastaların, pandemi sürecinde gerekli tedavi düzenlemelerinin uzaktan yapılabilmesi sayesinde hastalarda gerekli metabolik kontrolün ve tedaviye uyumun sağlandığını gösterdik. Ancak hastaların egzersiz ve diyet uyumları arzulanan düzeyde değildir. Hastaların büyük bir çoğunluğu evden çıkmadan sağlık hizmetine ulaşabiliyor olmanın kendilerini olumlu etkilediğini düşünmüşlerdir. Pandemi sürecinde hastaların uzaktan izleniyor olmaları bu hastalar için kritik olan tıbbi desteğin devam ettirilebilmesine ve diyabet gibi yüksek risk grubundaki hastaların korunmasına imkan vermiştir. Mobil sağlık teknolojiler ile uzaktan izlem tip II diyabetli hastalarda pandemi sürecinde başarılı olmuştur.