Uzun süreli kontakt lens kullanımının oküler yüzey morfolojisi ve meibomian bez fonksiyonlarına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM AYGÜN
Danışman: Betül İlkay SEZGİN AKÇAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, uzun süreli silikon hidrojel kontakt lens (KL) kullanımının oküler yüzey, meibomian bez fonksiyonu, gözyaşı filmi özellikleri, korneal topografi ve endotel morfolojisi üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve bu değişikliklerin kullanım süresiyle ilişkisini araştırmaktır. Gereç-Yöntem: 15.08.2025–31.10.2025 tarihleri arasında SBÜ Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kontakt Lens Birimi'ne başvuran 190 hastanın 380 gözü prospektif olarak değerlendirildi. Katılımcılar KL kullanım sürelerine göre dört gruba ayrıldı: kontrol (hiç KL kullanmamış, n=100 göz), 1–5 yıl (n=92 göz), 5–10 yıl (n=82 göz) ve ≥10 yıl (n=106 göz) KL kullanıcıları. Tüm olgulara OSDI ve CLDEQ- 8 anketleri uygulandı; refraksiyon muayenesi, biyomikroskopik muayene, speküler mikroskopi, NIBUT, korneal topografi, meibografi ve wavefront analizleri standart protokolle değerlendirildi. Ölçümlerin tamamı kontakt lens bırakımından en az 1 hafta sonra ve aynı cihazlarla gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 380 gözde, kontakt lens kullanım süresi arttıkça kuru göz semptomlarının, konjonktival ve korneal boyanma bulgularının belirgin şekilde arttığı, TBUT ve non-invaziv BUT değerlerinin anlamlı şekilde azaldığı saptandı. Meibomian bez değerlendirmesinde, 5 yıl ve üzeri lens kullanan gruplarda MGD derecesinin belirgin olarak yükseldiği, özellikle alt kapakta daha belirgin morfolojik değişiklikler olduğu izlendi. Korneal topografide, istatistiksel farklılıklar görülmekle birlikte bu değişiklikler klinik açıdan anlamlı değildi ve kullanım süresiyle ilişkili tutarlı bir patern göstermedi. En ince nokta, apex lokasyonlari ve anterior–posterior keratometri değerleri tüm gruplarda genel olarak benzerdi. Wavefront analizinde total optik aberasyon, yüksek dereceli aberasyonlar ve koma aberasyonları açısından gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi. Speküler mikroskopi sonuçlarında, endotel hücre yoğunluğu gruplar arasında stabil seyretti ve kullanım süresi ile endotel parametreleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. 13 Sonuç: Uzun süreli kontakt lens kullanımının, OSDI ve CLDEQ-8 skorlarında anlamlı artışa yol açarak subjektif kuru göz semptomlarını belirgin şekilde artırdığı; buna paralel olarak oküler yüzey boyanma skorlarında, MGD bulgularında ve objektif meibografi skorlarında anlamlı artış olduğu saptanmıştır. Buna karşın korneal topografi, wavefront aberasyonları ve endotel hücre parametreleri kullanım sürelerinden bağımsız olarak büyük ölçüde benzer bulunmuş; klinik olarak anlamlı bir morfolojik bozulma izlenmemiştir. Sonuçlar, uzun süreli kontakt lens kullanımının oküler yüzeyi etkilediğini ancak korneal yapı ve optik kalitenin büyük ölçüde korunduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Silikon Hidrojel Kontakt Lens, Meibomian Bez Disfonksiyonu, OSDI, CLDEQ-8, Sirius Topografi Cihazı, Meibografi, Speküler Mikroskopi, Kuru Göz