Koledokolitiazisli akut biliyer pankreatit hastalarında Amerikan ve Avrupa gastrointestinal endoskopi derneği kılavuzları önerilerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SARPER ÇALIŞKAN
Danışman: Aslıhan ÇALIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut pankreatit ciddi morbidite ve mortaliteye sahip acil bir durumdur. Akut biliyer pankreatit, bu hastalığın başlıca nedenlerinden biridir. Bazı kolelitiazisli hastalarda ana safra kanalına taş yerleşebilmektedir. Ancak taş saptanan bu hastalarda uygulanan ERCP (Endoskopik Retrograd Kolanjiyo-Pankreatografi) işlemi sonrasında da pankreatit gelişebilir. 2019 yılında yayınlanan ASGE (Amerikan Gastrointestinal Endoskopi Derneği) ve ESGE (Avrupa Gastrointestinal Endoskopi Derneği) kılavuzlarında, koledokolitiazis olasılıkları üç risk grubuna ayrılmış ve her gruba göre farklı tanı ve tedavi yolları önerilmiştir. Bu kılavuzlar doğrudan akut biliyer pankreatit hastalarına özgü değildir; çalışmamızda bu kılavuzların bu hasta grubunda uygulanabilirliği ve etkinliğini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: 2022–2025 yılları arasında, Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Servisi'ne akut biliyer pankreatit tanısıyla yatan hastalar çalışmaya alındı. Bu hastalara ilk olarak batın ultrasonu ve/veya abdominal tomografi yapıldı. Çalışmaya dahil olan her hasta; MRCP (Manyetik Rezonans Kolanjiyo-Pankreatografi), endoskopik ultrason (EUS) ve/veya ERCP (Endoskopik Retrograd Kolanjiyo-Pankreatografi), endoskopik değerlendirildi. Koledokolitiazisli olduğu düşünülen hastaların tanı, takip ve tedavi süreçlerine ilişkin görüntüleme ve laboratuvar verileri, poliklinik dosyaları ve elektronik hastane kayıtları retrospektif olarak analiz edildi. Hastaların EUS ve ERCP sonuçları elde edilerek, ASGE ve ESGE kılavuzlarında yer alan kriterlere göre düşük, orta ve yüksek risk gruplarına ayrıldı. Her bir kılavuzun ERCP ile doğrulanmış koledokolitiazisi saptamadaki başarısı ve işlem komplikasyonları karşılaştırıldı. Sonuçlar: Her iki kılavuz da koledokolitiazis saptamada öngörücü olsa da ASGE kılavuzunun merkezi verilerimize göre daha yüksek doğruluğa sahip olduğu gözlemlenmiştir. Tartışma: ASGE ve ESGE kılavuzlarının yüksek risk koledokolitiazisli hastaları büyük oranda doğru şekilde tanımladığı görülmüştür. ESGE kılavuzunda bilgisayarlı tomografi kriterlerine değinilmemesi ve yalnızca ultrason önerilmesi, ülkemizde ultrasona erişimin tomografiye göre daha zor olması nedeniyle bir sınırlılık oluşturmaktadır. Çalışmamızın bulguları, özellikle biliyer pankreatitte koledokolitiazis öngörüsü açısından benzer hasta gruplarında yapılmış diğer çalışmalarla karşılaştırmalı olarak desteklenmelidir. Anahtar Kelimeler: Akut biliyer pankreatit, Koledokolitiazis, Kolelitiazis, Safra taşı, ASGE 2019 kılavuzu, ESGE kılavuzu