Magnezyum sülfat içeren krem formundaki topikal ajanların yara iyileşmesi üzerine etkisinin rat modelinde incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜNEVVER MELTEM ERMAN

Danışman: Zafer TÜRKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Dünya çapında yaygın bir sağlık sorunu olan yaraların hızlı ve düzgün bir şekilde iyileşmesi istenmekte ve bunun için birçok yeni formülasyon denenmektedir. Bu çalışmada, farklı formlarının yara iyileşmesinde etkili olduğu gösterilen magnezyumun, krem formunda topikal uygulamasının yara iyileşmesine etkisini saptamak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 30 adet yaklaşık 250 gram, 10 haftalık Spraque cinsi dişi sıçan her grupta 6 adet olacak şekilde 5 gruba ayrıldı. Her birinin sırtı traşlandıktan sonra 6 mm punch biyopsi aleti ile 2 adet eşit büyüklükte yuvarlak şekilli yara oluşturuldu. Grup 1(Negatif kontrol)'e izotonik solüsyon, Grup 2(Sham)'ye magnezyum sülfat (MgSO4) içermeyen baz krem, Grup 3'e %1 MgSO4 içeren krem, Grup 4'e %10 MgSO4 içeren krem ve Grup 5 (pozitif kontrol)'e centella asiatica (Bayer Madecassol®) içeren krem günde 2 kez uygulandı. Çalışmanın 0, 2, 5, 7, 11, 14. günlerinde yara alanı fotoğraflandı. Yara ölçümleri 'Image J' programı ile yapıldı. Deneklerin sol taraflarındaki yaralardan 7. gün, sağ taraflarındaki yaralardan ise 15. gün biyopsi alındı. Örnekler hematoksilen-eozin (H.E.) ile histolopatolojik boyama ve anti-VEGF, anti-TGF-beta ve anti-Hidroksiprolin ile immunhistokimyasal boyama yapılarak incelendi. Bulgular: Yedinci gün H.E. boyamada anjiyogenez en yüksek Grup 3 (%1 MgSO4) ve 4 (%10 MgSO4)'te, granülasyon doku oluşumu ise Grup 4'te tespit edildi. Yara alanı ölçümlerinde Grup 4'teki yaraların ilk 7 gün tüm gruplardan daha hızlı kapandığı görüldü. İmmunhistokimyasal değerlendirmelerde 7. gün Grup 3 ve 4'te VEGF boyama şiddeti Grup 1'den daha yüksek saptandı, 15.gün Hidroksiprolin değerlendirmesinde ise Grup 4, Grup 1'e nazaran daha şiddetli boyandı. 7. ve 15 .gün TGF-beta değerlendirildiğinde Grup 3 ve 4'ün, Grup 1'den daha şiddetli boyandığı gözlemlendi. Ancak bu bulgular istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı. Grup 5 (pozitif kontrol)'in 7.gün VEGF boyanma şiddeti Grup 1'den anlamlı (p <0.05) olarak daha yüksekti. Grup 5'te 7.gün hidroksiprolin boyanma şiddeti grup 1'den anlamlı (p <0.05) olarak daha yüksek görüldü. H.E. boyamada ise Grup 3 ve grup 5'in 15.gün inflamasyon şiddeti, grup 1'den anlamlı (p <0.05) olarak daha yüksek saptandı. Sonuç: Bu çalışmada topikal magnezyumum yara iyileşmesi üzerine etkisi değerlendirildi. Magnezyum VEGF ve TGF-beta gibi büyüme faktörlerini uyarıp anjiyogenez ve granülasyon dokusu oluşumu artırarak yara iyileşme hızını artıyor olabilir. Topikal magnezyum deneklerde herhangi bir yan etki gözlenmeden kullanıldı. Çok hastalı, insanlar üzerinde yapılacak çalışmalar topikal magnezyumun yara iyileşmesi üzerine etkisini daha net ortaya koyacaktır.