Çocuk besin reddi ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA ŞENGÜZEL
Danışman: Elvan YILMAZ AKYÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Besin reddini ölçmeye yarayan Çocuk Besin Reddi Ölçeği (ÇBRÖ)'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasını yaparak Türkiye'de uygulanabilir hale getirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Mart-Mayıs 2021 tarihleri arasında çevrimiçi platform üzerinden 2-7 yaş arası çocuğu olan 195 birey ile gerçekleştirilmiştir. Ölçek çevir-geri çevir yöntemi ile Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçeğin orjinali 2 alt boyuttan oluşan 11 madde içermektedir. Verilerin toplanmasında demografik ve antropometrik özelliklere ilişkin hazırlanan anket formu ve Çocuk Besin Reddi Ölçeği kullanılmıştır. Geçerlilik analizleri için açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmış olup uyum indeksleri değerlendirilmiştir. Güvenilirlik analizi için Cronbach alpha iç tutarlılık katsayısı kullanılmıştır. İstatistiksel analizler Statistical Package for Social Sicences (SPSS) versiyon 16.0 ve AMOS 24.0 kullanılarak yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Ölçekten ÇBRÖ-5 (P10) maddesi, iki ayrı boyut tarafından açıklandığı ve faktör yük değerleri arasındaki fark 0,10'dan düşük olduğu için çıkartılmıştır. On madde ve 2 alt boyutu kabul edilen nihai ölçek için, uyum indekslerinin kabul edilebilir seviyede olduğu, iç tutarlılığın seçicilik alt boyutu için oldukça güvenilir, neofobi alt boyutu ve ölçek toplamı için yüksek derecede güvenilir olduğu saptanmıştır. Çocukların besin reddine ilişkin ölçek puan ortalaması 30,45±6,41 olarak bulunmuştur. Yaşa göre ağırlık ve BKİ z skor sınıflamalarına göre ölçek puanları arasında farklılık saptanmıştır (p<0,05). Çocukların yaşları ile seçicilik alt boyut puanları arasında düşük düzeyde ve negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0,149, p=0,038). Sonuç: Çocuk Besin Reddi Ölçeği'nin Türkçe uyarlamasının besin reddini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.