18 yaş üstü bireylerin kupa tedavisi (hacamat) hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET YASİN YÜKSEL
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Kupa tedavisi binlerce yıllık geçmişe sahip ve birçok topluma mâl olmuş bir geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöntemidir. Çalışmamızın amacı 18 yaş üstü bireylerin kupa tedavisi hakkında bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız 1 Kasım 2019 - 29 Şubat 2020 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 18 yaş üstü 348 gönüllü bireyde yürütülmüştür. Sosyodemografik özelliklerin yanı sıra kişilerin kupa tedavisi hakkında bilgi, tutum ve davranışlarını sorgulayan 36 soru ile veriler toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analiz için SPSS 20.0 for Windows programı kullanılmıştır. BULGULAR: Katılımcılar 18 ile 84 arasında olup yaş ortalamaları 42.8'dir. Cinsiyet dağılımında ise %52.8'i, kadın, %47.1'i erkektir. Hastalıkların oluşma nedenlerini katılımcıların %74.1'i stres/kaygı, %56.6'ı beslenme olduğunu düşünmüştür. Tedavileri yalnızca doktorların yaptığını söyleyenler %50'dir. %85.6'sı ilaç dışı tedavilerin olduğunu söylemiştir. %77.6'sının etrafında kupa tedavisi yaptıran birisi vardır. Kupa tedavisini sadece doktorların yapması gerektiğini düşünenlerin oranı %63.5'tir. Katılımcıların %22.7'si daha önce kupa tedavisi yaptırmıştır. En sık yaptırma nedenleri ağrı(%67.1) ve bir hastalık nedeniyledir.(%31.6) Kupa tedavisi yaptırmadan önce %51.9'u arkadaşlarından, %40.5'i akrabalarında bilgi almıştır. %44.3'ü kupa tedavisi yaptırdığı bilgisini doktoruyla paylaşmıştır. Yalnızca %16.5'i, kupa tedavisini doktora yaptırmıştır. Daha önce kupa tedavisi yaptırmamış kişiler, en çok (%47.6) ehil olmayan kişilerin müdahalelerinden çekindiği için yaptırmamıştır. Yaptırmamış kişilerin %62.1'i ilerde yaptırmayı düşünebileceğini belirtmiştir. Katılımcıların %74.1'i sağlık sigortalarının kupa tedavisini karşılaması gerektiğini söylemiştir. Eğitim durumu (p=0.123), cinsiyet, (p=0.753), medeni durum(p=0.088) ve sigara kullanımı(p=0.604) ile daha önce kupa tedavisi yaptırma arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. İleri yaş gruplarındakiler(p=0.009) ve etrafında daha önce kupa tedavisi yaptıranlar(p<0.001) daha yüksek oranda kupa tedavisi yaptırmıştır. Kupa tedavisini yapan kişinin doktor olması ile kişinin hastalıklarının/ilaçlarının sorgulanması ilişkili bulunmuştur. (p<0.001) SONUÇ: Katılımcıların çoğu kupa tedavisi yaptırmadan önce doktorundan değil arkadaş ve akrabalarından bilgi almaktadır. Hastalar doktorlarına danışmaları konusunda cesaretlendirilmeli, doktorlar da hastalarına kupa tedavisi konusunda istendiğinde bilgi verebilmelidir. Doktorların GETAT yöntemleri hakkında teorik ve pratik eğitimler alarak sertifikalı bir şekilde bu yöntemleri uygulamaları teşvik edilmelidir.