Metastatik olmayan kolon kanserli hastalarda acil ve elektif cerrahinin onkolojik sonuçlarının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET ŞİMŞEK
Danışman: Tolga DİNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kolon kanserli hastaların cerrahisinde acil uygulanan ameliyatların hastanın genel durumunun kötü olması ve ilk amacın hastanın hayatını kurtarmak olması sebebiyle onkolojik prensiplerden ödün verildiği literatürdeki çalışmalarda gösterilmektedir. Çalışmamız metastatik olmayan kolon kanseri sebebiyle acil ve elektif cerrahi uygulanan hastaların onkolojik sonuçlarını karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza şubat 2019 ile temmuz 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği'nde kolon kanseri nedeniyle ameliyat edilen 345 hasta dahil edilmiştir. Bu hastalardan 135'i acil cerrahi uygulanan, 210'u ise elektif cerrahi uygulanan hasta grubudur. Bu iki grup arasında tümörün lokalizasyonu, boyutu, T ve N evresi, sağkalım ve hastalıksız sağkalım süreleri, postoperatif mortalite, postoperatif major komplikasyon görülmesi, lokal nüks ve uzak metastaz gelişimi, çıkarılan lenf nodu sayısı, spesmen uzunluğu, uygulanan cerrahinin komplet mezokolik eksizyon tekniğine uygun olup olmadığı ve buna göre onkolojik sonuçların değişkenlik gösterip göstermediği ve kemoterapiye başlangıç süreleri incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda her iki grupta da erkek cinsiyetin kolon kanseri nedeniyle daha sık ameliyat edildiği saptanmış olup iki grup arasında anlamlı fark yoktur. Postoperatif mortalite (30 gün) acil grubunda daha fazla olup istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,027). Genel sağkalım elektif grubunda anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,001). Postoperatif yoğun bakımda kalış süresi acil grubunda anlamlı düzeyde daha fazladır (p<0,001). Postoperatif hastanede kalış süresi her iki grupta benzerdir. Rezeksiyon sonrası anastomoz yapılma oranı her iki grupta da yüksek olup elektif grupta anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,001). Komplet mezokolik eksizyon yapılma oranları her iki grupta da benzerdir. Çıkarılan lenf nodu sayısı her iki grupta da benzer olup komplet mezokolik ekziyon tekniği uygulanıp uygulanmamasına göre anlamlı düzeyde değişkenlik göstermektedir (p<0,001). Metastatik lenf nodu oranı acil grubunda anlamlı düzeyde yüksektir (p=0,002). Çıkarılan kolon segmenti uzunluğu acil grubunda anlamlı düzeyde daha fazladır (p<0,001). Proksimal cerrahi sınır acil grubunda anlamlı düzeyde daha uzundur (p=0,001). Evre yönünden incelendiğinde acil grubunda genellikle daha yüksek evre tümörler opere edilirken elektif grupta daha düşük evre tümörler opere edilmiştir. Lenfovasküler invazyon acil grubundaki tümörlerde daha yüksek oranda saptanmıştır (p=0,001). Perinöral invazyon acil grubundaki tümörlerde daha fazla oranda saptanmıştır (p<0,001). Kemoterapiye başlama süreleri bakımından her iki grupta da benzerdir. Major komplikasyon (Clavian Dindo grade ≥3) görülme oranı anlamlı düzeyde acil grubunda daha yüksektir (p=0,003). Lokal nüks görülme oranları açısından her iki grupta da anlamlı fark saptanmamıştır. En az 1 yıllık takip süresini tamamlayan hastalar içerisinde uzak metastaz saptanma oranı acil grubunda anlamlı düzeyde daha yüksektir (p=0,035). Sonuç: Acil ve elektif olarak uygulanan kolon cerrahisinde postoperatif mortalite (30 gün) ve major komplikasyon görülme sıklığı acil grubunda daha yüksektir. Acil grubunda daha ileri evre tümörler ve daha agresif tümörler opere edilmiş olup postoperatif takiplerde uzak metastaz saptanma oranı acil grubunda daha yüksektir. Genel sağkalım, hastalıksız sağkalım ve onkolojik sonuçların daha iyi olmasını sağlayabilmek adına komplet mezokolik eksizyon tekniği uygulandığında her iki grupta da sonuçların daha iyi olduğu gösterilmiştir. Çalışmamız yüksek volümlü bir merkezde yapılmış olup hasta takip sürelerinin kısa olması çalışmamızın bir eksiğidir. Acil grubunda komplet mezokolik eksizyon tekniği uygulandığında onkolojik sonuçların elektif cerrahiye benzer olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Kolon kanseri, acil ve elektif cerrahi, onkolojik sonuçlar, sağkalım