65 yaş üstü non-diyabetik kadınlarda dinapeni ile insülin direnci arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE ÖZSOY
Danışman: Sema BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: Diyabetes mellitus tanısı olmayan kadınlarda dinapeni ve insülin direnci sık karşılaşılan bir durumdur. Malnütrisyonun bir sonucu olan Dinapeni yaşlanmaya bağlı kas kütlesinde ve fonksiyonunda azalma olarak tanımlanmaktadır. Dinapenik hastalarda immün sistem baskılanması, yara iyileşmesinde gecikme, morbidite ve mortalite riskini artış gözlenmektedir. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda hipergliseminin dinapeni ile ilişkili olabileceği göstermiştir. Bu etkinin henüz aşikar diyabet gelişmeden meydana gelip gelmediği bilinmemektedir. Bu nedenle çalışmamızda 65 yaş Üstü non-diyabetik kadınlarda dinapeni ile insülin direnci arasındaki ilişkiyi irdelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız bir kesitsel çalışmadır. Eylül 2023 ve Aralık 2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğinde izlenen diyabetes mellitus tanısı olmayan 65 yaş üstü 168 kadın hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar non-dinapenik ve dinapenik olarak 2 gruba ayrıldı. Tüm hastalardan ayrıntılı anamnez alındı, fizik muayeneleri yapıldı. Tüm hastaların hemogram, açlık plazma glukozu, açlık insülin, homa-ır, alt, albumin, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz(AST) , c-reaktif protein(CRP), demir, demir bağlama kapasitesi, fosfor, kalsiyum, kan üre azotu, magnezyum potasyum, sodyum, hemoglobin (HGB), nötrofil, lenfosit, vitamin b12, glikozile hemoglobin a1c(HBA1C), total kolesterol, yüksek dansiteli lipoprotein(HDL), kolesterol, trigliserid (TG), kreatinin, D vitamini düzeyi düzeylerine bakıldı. Hastaların vücut kütle indeksi (VKİ; kg / m2) ,üst kol ve baldır çevresi ölçümleri yapıldı. Hastaların kilo, kas kitlesi (%), vücut yağ oranı (%), metabolizma/vücut yağı ve yağsız vücut kitlesi hacimleri biyoempedans analiz (BIA) yöntemi ile ölçüldü. Hastaların SMI indeksleri hesaplandı. Hastaların fiziksel performansları kalk yürü testi ile değerlendirildi. Hastaların sağ-sol el kas gücü kuvvetleri hidrolik dinamometre ile ölçüldü. Tüm bu parametreler bu 2 grupta karşılaştırılarak non-diyabetik kadınlarda insülin direnci ile dinapeni arasındaki ilişki değerlendirildi. SPSS 21.0 kullanılıp istatistiksel anlamlılık p <0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmamız 65 yaş üstü non-diyabetik 168 kadın olgu arasında yapılmıştır. Dinapeni var olan olguların muscle mass ve el dinamo ölçümleri, albümin düzeyleri, baldır ölçümleri dinapeni görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. Dinapeni var olan olguların AST ölçümleri, dinapeni görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Homa-Ir varlığına göre olguların yaşları, body mass indeks(BMI) değerleri ve SM indeksleri, muscle mass ve el dinamo ölçümleri, istatistiksel olarak anlamlı farklılıkgöstermemektedir. Homa-Ir var olan olguların glukoz, insülin, kalsiyum ve HGB, üst kol ve baldır ölçümleri Homa-Ir görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Kalk-yürü testine göre olguların el dinamo ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Farklılığın kaynağını belirlemek amacıyla yapılan ikili karşılaştırmalar neticesinde; 1.gruptaki olguların el dimano ölçüm değerleri 2.ve 3.gruptakilerden anlamlı yüksek saptanmıştır. Dinapenisi olan olgularda, glukoz, insülin ve üst kol ölçümlerinin anlamlı bir şekilde yer aldığı görülmüştür. Sonuç: Bizim çalışmamızda non-diyabetik geriatrik kadınlarda HOMA-IR ile dinapeni arasında net bir korelasyon saptadık. Dinapeni varlığının Homa-Ir var olma riskini 2,385 katına çıkardığını bulduk. Geriatrik ve diyabeti olmayan kadınlarda kas gücü kuvvetinin azaldığını bulduk. Diyabet tanısı olan hastalardaki dinapenin, prediyabet döneminde insülin direnci ile oluştuğunu bulduk. Bu nedenle insülin direnci saptanan hastaların yakın takip ve tedavisi, dinapeni gelişimini önlemek adına çok değerlidir. Anahtar Kelimeler: Dinapeni, Homa-IR, İnsülin direnci