Hormon tedavisi alan meme kanserli kadınlarda yan etkilerin yönetimine ilişkin verilen eğitimin ve serinletici yastık kılıfı kullanımının sıcak basması şikayeti, uyku ve yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK TÜRKMEN
Danışman: Semiha AKIN EROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma hormon tedavisi alan meme kanserli kadınlara verilen eğitimin ve serinletici yastık kılıfı kullanımının sıcak basması şikayeti, uyku ve yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla randomize kontrollü, ön test-son test tasarımlı, deneysel olarak gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Örneklemi iki üniversite hastanesinde hormon tedavisi alan 56 meme kanseri hastası oluşturdu. İki gruba ilk hafta ön testler uygulandı. Girişim grubuna hormon tedavisi yan etkilerinin yönetimine ilişkin bireysel eğitim ve eğitim rehberi verildi. 8 hafta boyunca gece sıcak basması şikayetlerine yönelik kullanmaları için serinletici yastık kılıfı anlatıldı. Veriler Menopoza Özgü Sıcak Basması Ölçeği (MÖSBÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Kanser Tedavisinde Fonksiyonel Değerlendirme-Meme Kanseri Ölçeği (FACT-B) ile toplandı. Girişim grubuna 3, 5 ve 7. haftalarda, kontrol grubunda 5. haftada izlem yapıldı. Girişim grubuna 5. haftada eğitim tekrarlandı. İki gruba 9. haftada son test uygulandı. Bulgular: Girişim grubunda MÖSBÖ ve PUKİ son test puanları ön test puanlarına göre daha düşük, kontrol grubunda daha yüksek bulundu. Girişim grubunun FACT-B toplam puanı son testte arttı, kontrol grubunda azaldı (p <0,001). Girişim grubunda akşamları sıcak basması şiddeti kontrol grubuna göre daha düşük bulundu. FACT-G, FACT-B (Meme Kanserine Özgü Yaşam Kalitesi) ölçekleri ile PUKİ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon saptandı (p < 0,05). Sonuç: Bu çalışma, meme kanserli hastaların yaşadıkları sıcak basması şikayetini azaltmak, uyku ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla non-farmakolojik bir ürün olan serinletici yastık kılıfı kullanımını desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Hormon Tedavisi, Meme Kanseri, Serinletici Yastık Kılıfı, Sıcak Basması, Yaşam Kalitesi